826 
aan, dan wordt .9„ > 3,37 .10 **, lietgeen zeer goed met de zooeven 
berekende bovenste limiet overeenstemt'). 
Voor Argon kniiiien wij dus aannemen s„. = 3,5 . 10“'' cM. 
Pehrin geeft liiervoor (Conseil Solvay, H.D. uitgave, p. 154), 
uit de weglengte berekend, de iets te geringe waarde 2,7 . 10~® op. 
Wat Waterstof betreft, hier vindt men opgegeven voor de dichtheid 
bij het smeltpunt 0,086 (Dewak) ^). Derhalve s-/ < (2 0152 -0 086) • 
6.10'^^ of ,y/ < 39,1 . 10-2k < 3,39 . lO-s. 
Daar de waarde van bij H, slechts bij benadering bekend is, 
zoo kan geen benedenste limiet worden opgegeven. De vroeger 
(Verslag van 8 April 1903) door mij op grond der van der WAALs’sche 
toestandsveigelijking van het molecuul berekende waarde van is 
daartoe niet geschikt. Immers ik vond toen nagenoeg onafhankelijk 
van de temperatuur, daarentegen b, toenemend met T, hetgeen wel 
niet waarschijnlijk is. Neemt men \oor b,, aan de destijds gevonden 
^vaalde 0,000917, zoo vindt men met : 1)^ = 1,2 voor b^ ongeveer 
0,00076, derhalve •y/'’ ^ (0,00076 X 22412) : 6.10*23 ^ 28 3 ° 10 24 of 
^0 > 3,05 . 10-2k 
[Wij Tnaken er hierbij nog eens op opmerkzaam, dat indien wij 
volgens de gangbare aanname b = 4:m hadden gesteld, en = ± 2m 
volgens de theorie der schijnbare vei'kleining van b, wij een veel 
te kleine waarde voor de benedenste limiet hadden gevonden]. 
Voorloopig knnnen wij dus voor aannemen .yo = ± 3,2 . 10~®. 
De uit onbekende gegevens berekende waarde 4. lO », welke ik 
ergens aangegeven vond, is dus iets te groot. 
Voor Helium is door Kamerlingh Onnes (Suppl. 21) gevonden 
f/=0,15 voor vloeibaar //é. Dus is .y„' < (3,99 : 0,1 5) : 6.1023, of 
.y„= < 44,5 . 10-24^ derhalve .y„ < 3,54 . 10-8. 
Neemt men voor b bij He aan de in Suppl. 21 aangegeven 
waarde 0,0007, dan is b, ongeveer 0,0007:1,12 = 0,000625, 
een mathematische fictie. Ook het bestaan van kristalnetten schijnt sterk tegen de 
aanname van een dichtere opeenhooging, dan met Sj® overeenstemt, te pleiten. 
Eer zon men daaruit tot het tegendeel kunnen besluiten. 
9 Het ongelijkteeken > heeft nl. betrekking op de Jno^e;p/^e^c^ dat de moleculen 
een iets kleiner volume kunnen innemen dan S(,3. 
~) lol mijn spijt beschik ik niet over tabellarische werken als de nieuwste druk 
van Landolï und Börnsïei.m, Recueil de constanten phijsiques e. a , zoodat ik mij 
met deze eemgszins oude waarde van Dewar moet behelpen. Van de in het 
Leidsche laboratorium bepaalde constanten aangaande verschillende stoffen is mij 
geen overzichtehjke resumtie bekend. Noch in het werk van Kamerlingh Onnes en 
Keesom over de toestandsvergelijking, noch in dat van Koenen vond ik, tenzij 
incidenteel, opgaven van getallenwaarden van experimenteel bepaalde constanten. 
