827 
derhalve ^(0,00062^ X 22412) : 6.lü-‘3, d. i. 23,35 . of 
^•„^2,86 . 10-8. 
Deze waarde is blijkbaar te klein; misschien moet de ó-waarde, 
voor welke K. O. eerst (Comm. 102a) 0,00043 opgaf, en welke later 
tot 0,0007 werd verhoogd, nogmaals iets worden verhoogd. 
Wij nemen dus voor He aan de middelwaarde = ± 3,2 . 10~8. 
De waarde van Perrin, nl. 1,7. 10^8 (1. c.), is in elk geval te laag. 
Uit l)ovenstaande voorbeelden blijkt, dat bij drie zulke verschil- 
lende stoffen als Argon (mol. gew. = 40), Helium (mol. gew. = 4) 
en liet twee-atomige (mol. gew, 2) de waarden van s zeer weinig 
verscjüUen. 
Ook bij berekening van andere niet te samengestelde stoffen blijkt 
zich zelden lioven 4 . 10~8 te verheffen. 
De gevonden waarden stemmen onverwacht goed overeen met de 
uit onze theoretische lieschouwingen volgende waarde ±3,9.10 8. 
Niet alleen de orde der grootte is dezelfde, maar zelfs de numerieke 
waarde is liijna identiek. 
Letten wij er op dat eigeidijk . [d : .vj'* = 3,9 . 10-8 2,00 zou 
uit bv. .y,, = 3,5 . 10~8 (i)ij Argon) volgen (</ : = J ,11 , derhalve 
r/ : .s'„ = 1 ,04. De middellijn van het molecuul zou dus iets kleiner 
zijn dan de evenwichtsafstand d der beide ladingen, hetgeen o|) een 
eenigszins uitgerekten vorm van het molecuul zou kunnen wijzen, 
doordat dan de (jemiddelde middellijn .y„ iets kleiner zou uitvallen 
dan de afstand der middelpunten, waarin men zich de ladingen 
ticlief geconcentreerd kan denken. Maar hoewel deze onderstel lit)g, 
vooral bij twee-atomige moleculen, zeer waarschijnlijk is, zoo bestaat 
hieromtrent in verband met de niet absobile nauwkeurigheid der 
berekende waarden in het geheel geen zekerheid. Te meer daar ook 
andere invloeden in het spel kunnen zijn, waarvan wij slechts die 
der vrijheidsgraden noemen, waardoor de factor ƒ wordt beïnvloed; 
en ook de invloed der afwijking van de aequipartitiewet, waardoor 
in (3) de factor ƒ schijnbaar kleiner zou worden. Maar zelfs wanneer 
wij van den factor [cl : .v„)“ in (7a) afzien, l)lijft de overeenslemming 
tusschen de uit de aanname van electrische krachten berekende 
waarde van sq met de bij \’erschillende stoffen gevonden waarden, 
in verband met de van der WAALs’sche toestandsvergelijking van 
het molecuul en den door mij gevonden temperatuurcoëfïicient van 
d>,,— bd '■ bo ^ opvallend groot. 
Fontanivent sur Clarens, October J914. 
