830 
t)e Voorzitter wijdt eenige woorden van waardeering aan de 
nagedachtenis van Prof. A. Weismann, die sinds J894 bnitenlandsch 
lid onzer Akadeinie was en onlangs te Freiburg i/Br. is overleden. 
Spreker schetst de wetenscliappelijke verdiensten van den overledene, 
in wien hij een der grondleggers van de evolutieleer huldigt. 
Natuurkunde. — De Heer du Bois biedt eene mededeeling aan 
uit het BosscHA-Laboratoriuin ; „De algemeenheid van het 
ZEEMAN-e^ec/ t.o.v. het Stark-c//(?c^ bij kanaalstralen.”^ 
Niettegenstaande verscliillende pogingen ’) was het niet gelukt den 
geringsten invloed van electrostatische velden op spectraallijnen van 
luminesceerende dampen aan te toonen totdat Stark bij de door 
kanaalstralen uitgestraalde lijnen van waterstof, helium en lithium 
zoodanig specifiek effect waarnam. Hierbij bereikte het veld, Qr, waarden 
van ruim 150 electrostatische eenheden, m. a. w. in electromag- 
netisc.he eenheden, bedroeg ruim 45 kilovolf/cm. ; de grootste split- 
sing, b.v. voor (k — 434,1 pp) was daarbij ruim 2 pp. 
Naar aanleiding hiervan vond W. Wien®) toen weer een specifieke 
magnetische splitsing bij spectraallijnen van waterstof-kanaalstralen, 
en wel op grond der theoretische gelijkwaardigheid van Q:,» met het 
vectorproduet [35 -^] waarbij 25, de maximumsnelheid in de kanaal- 
stralen, 7700 kilometer per seconde bereikte en het magnetische 
veld, ca. 17 Kilogauss bedroeg. De waargenomen verbreeding was 
voor H van de orde 0,5 pp, derhalve zeer veel grooter dan die van 
het gewone ZEEMAN-etfect, daar de normale splitsing in genoemd veld 
hierbij slechts ongeveer 0,03 pp zou bedragen. 
Voor zoover een oordeel thans reeds mogelijk is, staat men hier 
voor twee afzonderlijke, ongetwijfeld nauw verwante, verschijnselen, 
beide evenredig met het veld en waarbij de snelheid der ladingen 
van beteekenis schijnt te zijn. Paschen en Gerlach, die met een 
uiterst gevoelige methode tevergeefs naar een etfect in kwikdamp 
(I- = 15 kilovolt/cm.) zochten, merken terecht op dat daarbij geen 
b Zie o.a. G. F. Hull, Proc. Roy. Soc. 78 p. 80, 1907. P. Zeeman, Deze Versl. 
19 p. 957, 1911 ; 20 p. 731, 1911. F. Paschen & W. Gerlach, Phys. Ztschr. 15 
p. 489, 1914. 
2) J, Stark en zijne medewerkers, Sitz.ber. Berl. Akad. 47 p. 932, 1913 ; Ann. 
d. Phys. 43 p. 965— 1045, 1914; Phys. Zlschr. 15 p. 265, 1914; Verh. D. Phys. 
Ges. 16 p, 304, 1914. A. Lo Surdo, Rend. Acc. Lincei (1) 23 p. 143, 1914 ; Phys. 
Ztschr. 15 p. 122, 1914. H. Wilsar, Gött. Nadir. 1914, p. 85. 
b» W. Wien, Sitz. Ber. Berl. Akad. 48 p. 70, 1914. 
