83i 
is. In verband hiermede onderzocht Selényi in het BosscHA'-Laborar 
toriiim reeds den invloed eener elastische deformatie op de absorptie, - 
lijnen van robijn, zonder echter bij eene drukking van 150 kg- 
gewicht/mm^ eene waarneembare verandering te bespeuren, althans 
niet meer dan 0,02 pp. ■ . 
De uitvoering der electrostatische proef werd jarenlang vertraagd 
doof de onmogelijkheid kunstrobijnen van behoorlijke grootte te ver- 
krijgen, tengevolge van een monopolistisch streven bij hunne fabricage. 
Eerst oidangs werd mij voldoende materiaal welwillend 'verstrekt; 
daaruit werden twee plaatjes J. en || de kristalas, van circa 3 mm. dikte, 
geslepen. Deze werden met lak gevat te midden van even dikke 
ebonietplaten. De aldus vervaardigde praeparaten bleken bij hevjge 
afkoeling bestand tegen de ongelijkmatige inkrimping en ook 
gedurende korten tijd tegen hooge electrostatische spanning. Op de 
diëlectrische plaatjes werden aan weerszijden messingschijfjes bevestigd, 
die in het midden een spieetvormige opening hadden ; zoodoende 
kon dns het al of niet 0 [)treden \'an een longitudinaal effect worden 
onderzocht. De verbinding met de electriseermachine, die een spanning 
van ruim 90 kilovolt vermocht te leveren, geschiedde door middel 
van uiterst dunne argentaanbuisjes in glazen buizen besloten. Het 
half met vloeibare lucht gevulde , yacuumglas werd met een eboniet- 
prop bedekt, die genoemde buisjes doorliet; het geheel bevond zich 
onder een exsiccatorkap ; de vochtigheid in hei|, laboratorium bedroeg, 
trouwens zelden meer dan 30 tot 407o- Zoodoende kon het robijn-, 
praoparaat korten tijd eene spanning van cii'ca ■ 60 kilovolt, of wel 
60/0,3 = 200 kilovolt/cm. = 667 electrostatische eenheden uithouden. 
De absorptielijnen, eji wel in hoofdzaak de twee sterkste lijnen 
en in het rood (691,8 en 693,2 pp) werden waargenomen, 
in de eerste orde van een concaaf rooster (straal 181 cm., 5684 
groeven per cm.), op de gewone wijze opgesteld. Hierbij kwam 
1 pp vrij juist overeen met 1 mm. en zoude eene verandering van 
de orde 0,005 pp niet aan de waartieming ontsnappen. Er viel echter 
hoegenaamd geen invloed eener electriseering te bespeuren; althans 
bedraagt de verplaatsing of splitsing nog niet een honderdste van 
die van het magnetische longitudinaal effect in een veld van 50 
kilogauss; immers hiervoor wei-d indertijd gevonden; 
- A, 
As II veld; tripletten met uiterste splitsing d). 0,37 0,43 pp . 
As 1 veld; quadrupletten met uiterste splitsing dl : 0,62 0-,62 pp. 
Een interferentiaalmetliode zoude vermoedelijk een scherper criterium 
0- P. Selényi, Verh. D. Pbys. Ges. 15 p. 290, 1913. 
