838 
bewegen, uiterst langzaam en moeilijk. Zijn kniereflex toont een 
enkelvormige contractie gevolgd door een tweede en zelfs een, derde, 
en in een ander geval door een enkele vrij langdurige intensieve 
contractie. Wij zullen deze wel zonder tegenspraak mogen aanduiden 
als een uiting van spinaal automatisme. Bij lijders met bijna volledige 
geleidingsonderbreking in het ruggemerg worden vaak schijnbaar 
spontaan of na geringe perifere prikkeling optredende ongewilde en 
niet-onderdrukbare bewegingen waargenomen. Vooral bij transver- 
saalmyelitis ziet men ze optreden na een aanraking van het been, 
ja zelfs onder den invloed der koude lucht. Zij kunnen allerlei vorm 
aannemen. Het meest ziet men een optrekken van de beenen. Een 
enkel maal is het een strek-beweging. Het eigenaardige ervan is, 
dat juist een percussie van de kniepees veelal een sti-ekbeweging 
doet ontstaan. Wij zullen later zien dat hierbij zeer gecompliceerde 
gebeurtenissen tot stand kunnen komen. 
Bij sommige curven is het niet met zekerheid uit te maken of wij 
met een clonisch verschijnsel in engeren zin of wel met een auto- 
matisme te doen hebben. Als voorbeeld diene fig. 6. Voor een don us 
Fig. 6. 
is de beweging wel wat langzaam, alhoewel dit op zich zelf nog geen 
reden is om clonus uit te sluiten. Waarschijnlijk bestaat hier een 
overgangsvorm : clonus en automatisme staan dicht genoeg bij elkander 
om een dergelijke opvatting toe te laten. 
Nog op een andere wijze kan een nacontractie tot stand komen. 
In een vroegere mededeeling over verkortingsreflexen werd gewezen 
op het feit dat elke verkortingsreflex vergezeld werd door een tonus- 
reflex, waardoor de spier haar tonus aan de nieuwe houding aanpast. 
Zoodra een beweging noodig is, moet ook daarvoor de tonus op de 
gunstigste grootte ingesteld worden. Daarom mag a priori reeds 
verwacht worden dat een tonus-reflex de constante begeleider zal 
zijn van eiken diepen reflex. Bij de enkelvoudige reflexcurven zien 
wij dikwijls, dat na afloop van de enkelvoudige samentrekking een 
geringe niveauverheffing in de curve voorkomt. Gewoonlijk is deze 
