840 
doen toenemen dat de reflectorische tijdelijke tonusv^erhooging een 
clonus toelaat. De figuur 8 geeft een op die wijze oniniddellijk na 
elkaar verkregen clonische en tonische nacontractie te zien. 
Jk mag hieraan onmiddellijk toevoegen, dat deze opvatting een 
krachtigen steun vindt in het onderzoek zelf. Bij de patiënten, die 
curven geven zooals hier bedoeld wordt, gelukt het in den regel 
alleen onder gunstige condities om een clonus op te wekken ; bovendien 
is als regel slechts zelden een doorloopende clonus te verkrijgen. 
Wanneer de houding der extremiteiten niet zoo gunstig mogelijk 
genomen wordt, is de clonus niet te verkrijgen. 
Aan de curven, die na de initiale enkelvoudige contractie een 
tonisclie nacontractie vertonnen, sluiten zich eindelijk enkele curven 
aan die de eigenaardigheid vertoonen dat de nacontractie verreweg 
het belangrijkste en meest op den voorgrond tredende deel van den 
reflex uitmaakt. Dit geldt vooreerst voor de curven, die een sterk 
verlemide nacontractie laten herkennen. In Fig. 9 is een dergelijke 
curve aangegeven, waarin een bijna 5 seconden durende nacontractie 
te zien is. Hierbij doet de klinische waarneming onmiddellijk ver- 
moeden dat dit geen automatisme is, doch een buitengewoon sterke 
touussclioinmeling. Bij het opwekken van den reflex wordt . het 
onderbeen geheel op de gewone wijze gestrekt en valt onmiddellijk 
geheel terug; de spier blijft echter sterk gespannen, en wij zien dat 
geleidelijk langzaam de S|ianning vermindert, tot deze weder normaal 
geworden is, hetgeen na 1 — 5 seconden het geval is. Dat wij hier 
met een tonusschomraeling en niet met een contractie in engeren 
zin te doen hebben blijkt nog uit Fig. 10. Dit geeft een curve, die 
verkregen werd bij denzelfden patiënt, die ook F'ig. 9 leverde. Wij 
zien de knrven van 2 reflexen, waarbij de 2'^'^ reflex opgewekt werd 
alvorens de eerste geheel afgeloopen was. Wij bemerken echter dat 
de initiale contractie even sterk is als bij den eersten reflex, en dat de 
tonus nog belangrijk toeneemt, De curve toont eenvoudig het beeld 
van een voor dezen patiënt gewone reflexcurve, zoodat een actieve 
spierspanning niet waai-schijnlijk mag geacht worden. Ook de hjpo- 
these van een automatisme is niet aanlokkelijk, omdat wij ons een 
reflex, die daarvan in het geheel geen invloed zou hebben onder- 
vonden, moeilijk zonden kunnen denken. Ten slotte leerde de klinische 
waarneming, dat bij dezen patiënt, die door een dubbelzijdig ziekte- 
proces in zijn hersenen bijna geheel verlamd is, alle tonusschom- 
inelingen der spieren buitengewoon langzaam verminderen, en in 
karakter geheel overeenkomen met de nacontractie, die bij een 
kniereflex optreedt. 
Bij een anderen patiënt met dubbelzijdige hersenaandoening deed 
