855 
Dierkunde. — De Heer Weber biedt eene inededeeling aan van 
den Heer Dr. K. Kuiper Jr. uit het Physiologiscii Laboratoriimi 
der Hniversiteit van Amsterdam „De i)hysioto<jie van de 
zwemblaas der visschen” 
(Mede aangeboden door den Heer L. Bolk). 
I. De zwemblaas als hydroslatisch oryaan. 
Men is langen tijd van meening geweest dat vissclien, die een 
zwemblaas bezaten, in staat waren den inbond daarvan door spier- 
werking te verandeien, en zoodoende hnn soortelijk gewicht binnen 
zekere grenzen naar willekeur te regelen. 
Wanneer de visch naar dieper waterlagen wenschte te dalen zon 
hij door vermindering van zijn zwernblaasiidioud zijn S.CI. kunnen 
verhoogen. Om uit de diepte oji te stijgen naar de oppervlakte 
behoefde hij slechts do s[)ieren in den zwemblaaswand te ontspannen ; 
de gassen in de blaas zetten zich uit en door deze voluumvermeer- 
dering werd het dier omhoog gevoerd. 
Deze meening, die vooral door Borelli werd gevestigd en zonder 
Noldoende [iroefondervindelijk gegrond te zijn eeidge eeuwen de 
heerschende bleef, werd in de tweede helft der 19- eeuw voor onjuist 
verklaard door k. Moreau. Eonige eenvoudige doch vernuftige [)roeven 
gaven hem de overtuiging dat van verandering in het S.G. door 
actieve spierwerking geen sjirake was. 
Een visch, die in een fijne metaaldraadkooi gevangen, ondeiavorpen 
wordt aan veranderingen in den druk oj> ’t water waarin hij zich 
bevindt, gedraagt zich volkomen gelijk aan een Carthesiaansch duikertje. 
Hij liet een visch i'ondzwcmnien in een hermetisch gesloten, geheel 
met water gevuld glazen \at. Door de sto|) stak een omgebogen 
glazen buisje waarin de watermeniscus bij bodemligging-van den visch 
zich op een bepaald punt bv. bij H bevond. Wanneer de visch nu 
ondiüog zwom schoof de meiuscus langzaam vooruit, d.w.z, bij de 
vermindering van de waterkolom die op den visch rustte, vergrootte 
deze zijn volumen. Daalde de visch weer naar den bodem, dan trok 
de meniscus weder tot A terug. Zulke meniscusschommelingen ver- 
toonden zich niet als visschen zonder zwemblaas in het vat werden 
gedaan. Daar de volunmveranderingen steeds synchroon waren met 
de verticale verplaatsingen, moest Moreau wel besluiten dat ze 
passief waren. 
Naar Moreau’s meening kon de viscli zich dus niet van zijn zwem- 
blaas bedienen om zijn S.G. te veranderen overeenkomstig de behoeften 
