856 
van zijne voortbeweging. Het bleek aan Moreau echter in zijn verdere 
])roefneniingen dat de visschen wel in staat zijn het gasgehalte in 
de blaas langzaam te wijzigen. En wel geschiedt dit zoo dat de visch 
zijn S.G. aanpast aan de waterlaag waarin hij zich bevindt. Hij tracht 
in die waterlaag zwevende te blijven. Brengt men hem in dieper 
water, waar dns grooter druk op hem rust, dan vermeerdert hij de 
spanning der zwemblaasgassen. Het volume dat door den vermeer- 
derden buitendruk kleiner was geworden, wordt weer grooter tot 
het S.G. weder 1 is in de laag waar de visch zich nu bevindt. 
Wordt de visch plotseling aan de oppervlakte van het water 
gebracht dan kunnen er twee dingen gebeuren ; is de visch een 
physostoom dan laat hij door den ductus pneumaticus, die de zwem- 
blaas met den oesophagus verbindt, zooveel gas ontsnappen, als noodig 
is om hem in de bovenste waterlaag in evenwicht te brengen ; is 
de visch een physoclist, en mist hij dus de bovengenoemde veilig- 
heidsklep, dan kan hij zich door langzame resorptie van het teveel 
aan gas, in evenwicht brengen met zijn nieuwe waterlaag. In den 
natuurstaat zal dus iedere visch volgens Moreau een bepaalde diepte 
in het water hebben waarop hij bij voorkeur leeft. Dit vlak wordt 
door hem ,,plan des moindres etforts” genoemd. 
Latere onderzoekingen van Charbonnel-Salle, Baglioni en Guyènot 
versterkten Morbau’s theorie. Slechts Jaeger acht de opvatting van 
Borelli niet afdoende weerlegd. 
Baglioni, zich aan Moreaü’s zijde scharend, vestigt de aandacht op 
de zwembewegingen welke een visch uitvoert als hij onder hooger 
of lager druk gebracht wordt, dan waaraan hij was aangepast. Hij 
ziet daarom in de zwemblaas behalve een hydrostatisch orgaan een 
zintuig waardoor de visch in staat is drukveranderingen waar te nemen. 
Jaeger verklaart zich door de pi'oeven van Moreau en Charbonnel- 
Salle niet overtuigd en stelt den eisch dat de meniscusveranderingen 
van het water in de proef \an Moreau precies overeen zullen 
stemmen met de physische volumeveranderingen van de zwemblaas 
tijdens verplaatsing naar een ander niveau. Dit laat zich, zooals vanzelf 
spreekt, niet zoo eenvoudig aantoonen. Jaeger tracht door de volgende 
proef te bewijzen dat de visch door actieve spiercontracties zijn 
volume beïnvloedt. Hij herhaalde de tweede proef van Moreau, 
maar gebruikte een visch, die door aether verdoofd was, en dus 
op de zijde naar den bodem van het glazen bassin zakte. Wanneer 
’t dier weer bijkwam, richtte het zich langzamerhand weer op, 
zonder eenige 'vinbeweging en tegelijk verplaatste zich de meniscus 
in de capillaire buis naar voren. 
Guyénot trekt tegen deze opinie van Jaeger te velde en tracht 
