876 
ip = 8 7t r 1 a — c log v + O ^ ^9 + Po 
waaruit : 
c dv 
v dr 
dh dv 
dr 
+ i0h ^Tr +V 'dr' 
of na herleiding 
Verder wordt: 
- (p - p .)-8xr---4*r' = 
16 Jt 
waaruit dezelfde ongelijkheid voortvloeit als boven werd verkregen. 
Deze betrekking doet in de eerste plaats zien, dat ook zonder den 
manometer de toestand labiel worden kan, nl. indien 
De waarde van r wordt beperkt door de omstandigheid, dat ze 
niet kleiner kan zijn dan de straal van de buis, waaraan de zeepbel 
geblazen wordt, en, daar p van de orde 10 B is, terwijl o voor een 
zeepoplossing ongeveer 25 bedraagt, zal de labiele toestand alleen 
met een groot volume v verwezenlijkt kunnen worden. Ten einde 
de bovenstaande vergelijking op de proef te stellen werd een mande- 
fleseli van 30 Liter (v = 30000) aan den toestel zonder manometer 
verbonden: voor dat geval is de voorwaarde r<^ 0.7 cm. De labiliteit 
openbaarde zich bij het blazen van de bel daarin, dat, zoodra de 
bel den hal ven bol overschreed, ze zich in eens tot aanmerkelijke 
grootte opblies. Bij het verkleinen van de bel. door het uitlaten van 
lucht, beneden de aangegeven grens was de labiliteit minder duidelijk. 
De bel bleef zonder merkbare verkleining bestaan; waarschijnlijk 
moet dit aan niet geheel opgehelderde vertraging worden toegeschre- 
ven, want door tegen de buis te tikken kon de bel overeenkomstig 
de verwachting tot samentrekking gebracht worden. 
Zooals de vergelijking doet zien, zal met den manometer, waardoor 
de tweede term in het tweede lid bepaald wordt, de labiele toestand 
veel gemakkelijker en dus ook bij een klein volume te voorschijn 
kunnen komen, des te eerder naarmate het oppervlak O groot is. 
De berekening leert, dat het eerste lid zelfs met v = 1000 cm 3 te 
