88h 
fijnste details duidelijk genoeg .zijn, om een aaneengesloten beeld van 
de ontwikkeling der spiervezelen in verband met hunne wijze van 
vasthechting aan de pees, aan het myoseptum, te kannen geven. 
Voortreffelijk materiaal levert ons in dit opzicht de ontwikkeling 
van de rompspieren, de rompmyomeren, bij de beenvisschen en onder 
deze vooral bij de murdenoiden, vooral als men ter zijner beschikking 
heeft een groote reeks van seriën van dunne lengtedoorsneden, door 
middel van ijzerhaematoxyline en eosine gekleurd. Aan de hand van 
een dergelijk materiaal, uit de collectie van het anatomisch labora- 
torium te Leiden, wil ik hier die ontwikkelingsgeschiedenis in ’t kort 
beschrijven. 
De algemeene ontwikkeling der rompmyotomen, de verandering 
van hun vorm, de differentiatie der spiercellen, de vorming der 
myofibrillen daarin, is reeds uitvoerig in de dissertatie van A. Sünier 1 ) 
beschreven en door een groot aantal afbeeldingen toegelicht. Ik kan 
die dus als bekend veronderstellen, en beginnen met het stadium 
van ontwikkeling, waarin de platte, door de geheele lengte van het 
rompmyotoom doorloopende spierplaatjes reeds zijn gevormd, en 
waarop de eerste aanduidingen der latere myofibrillen reeds zichtbaar 
worden. 
Elk spierelement vertoont zich dan als een plat, kernrijk, door 
een dun vliesje aan alle zijden scherp begrensd plaatje, in hetzelfde 
myotoom staan deze plaatjes op een rij uiterst regelmatig naast elkaar, 
zoodat zij allen reiken van het voorste craniale einde van het 
myoloom, tot aan het achterste caudale einde. Aan die beide einden 
grenzen dus de smalle eindvlakken der spierplaatjes aan de gelijk- 
waardige eind vlakken der spierplaatjes van het voorafgaande of het 
daarop volgende myotoom. 
Als men nu die grensvlakken in dunne sagittale doorsneden door 
de embryonen, waarin dus de spierelementen in de lengterichting, 
en loodrecht op het platte vlak van liet plaatje getroffen zijn, nauw- 
keurig onderzoekt, krijgt men altijd hetzelfde beeld te zien. Men 
ziet de nog protoplasmatische, en, waar zij in deze richting doorge- 
sneden zijn, palissadenvormige spierplaatjes door regelmatige, even- 
wijdig aan elkaar loopende grenslijnen van elkaar gescheiden, en 
aan de grens van het myotoom buigen deze grenslijnen met een 
verrassend regelmatige gebogen lijn om. Zoo staan dus alle spiervakjes 
met rondloopende gebogen grond vlakken naast en tegenover elkaar. 
1 ) A. L. J. Sünier. Les premiers stades de la différentiation interne du myotome 
et la formation des éléments sclérotomatiques chez les acraniens, les sélaciens, et 
les téléostéens Groningen. Brill, Leiden 1911. Ook in het Tijdschrift der Ned. Dierk. 
Vereeniging verschenen. 
