893 
2. Dichloorbenzól&n. Deze werden met Na-methylaat op 175 — 176° 
verhit, waarbij één Cl-atoom door OH werd vervangen, daar de op- 
lossing niet volkomen watervrij was. Voor de constanten (tijd in uren) 
werd gevonden, als 1 mol. dichloorbenzol met 5 mol. methylaat in 
reactie werd gebracht: 
TABEL I. 
C 6 H 4 C1 3 
K 
Verhouding 
ortho 
0.0382 
3.35 
meta 
0.0506 
4.44 
para 
0.0114 
1 
waaruit dus het zeer merkwaardige resultaat blijkt, dat de ??i-verbin- 
ding het snelst wordt omgezet, een feit, dat volkomen onverwacht was. 
3. Nitrodichloorbenzolen. Het best geslaagd zijn hier de metingen 
met Na-methylaat, daar hierbij de waarden van K bij verschillende 
reactietijden goed constant werden bevonden. Bij de metingen met 
diaethylamine was dit slechts bij de isomeren 1,2,4 en 1,2,5 
(N0 2 op 1) het geval ; bij de overigen daalde de waarde van K met 
voortschrijdenden tijd. Interessant was vooral het gedrag der isomeren 
1,2,4 en 1,2,6. In de eerste verbinding bleken reeds bij 85° 
beide chlooratomen bij inwerking van NaOCH, bewegelijk te zijn, 
waarbij echter, in tegenstelling der monochloornitrobenzolen, eerst 
het Cl-atoom op 2 wordt vervangen. Dit had tengevolge, dat bij 
deze temperatuur de constante een gang vertoonde, en wel grooter 
werd met voortschrijdenden tijd. Bij 25° en 50° echter was de 
reactie met het p-Cl-atoom, ten opzichte van die van het o-Cl-atoom, 
zoo verlangzaamd, dat nu voor K zeer goed overeenstemmende 
waarden werden gevonden. Met diaethylamine was enkel het 
o-Cl-atoom bewegelijk. 
In het isomeer 1,2,6 staan de beide Cl-atomen op o-plaatsen 
ten opzichte van de nitrogroep. Desalniettemin was er bij 85° slechts 
één Cl-atoom in reactie te brengen, met NaOCH 8 ; en bij 150° 
evenzoo met diaethylamine. 
Onderstaande tabel II geeft een overzicht van de gemeten snelheids- 
constanten met Na-methylaat. De vet gedrukte cijfers geven het 
Cl-atoom aan, dat vervangen wordt. N0 2 op 1. Tijd in uren. Op 1 
mol. nitrodiehloorbenzol werd één mol. methylaat aangewend. Het 
eerste was in ca. gasconcentratie. Men ziet hieruit, dat de stand der 
groepen ten opzichte van elkander een zeer grooten invloed op de 
snelheid der reactie uitoefent. Stelt men de reactiesnelheid van 
