898 
slechts een enkel voorbeeld te noemen, L. Lorenz l ) voor de spec. 
warmte van bismuth bij 18° C. 0,0303 gevonden, terwijl W. Jaeger 
en Diesselhorst 2 ) bij die temperatuur de waarde 0,0292 geven, 
een verschil van 3%. Maar ook verschillen van J3 % treft men aan, 
gelijk de bovengenoemde verhandeling van Schübel doet zien. 
5. Dat deze feiten in den laatsten tijd ook de aandacht der physici 
hebben getrokken, blijkt uit de verhandeling van E. H. Griefiths 
en Ezer Griffiths 3 ), die opmerken: ,,a further possible source of 
uncertainty is the effect of sudden chilling of a metal when rapidly 
cooled trom a high temperature”; zij geven daarbij echter de redenen 
niet op, die hen tot die uitspraak hebben geleid. 
Daar het onderzoek van deze auteurs (The capacity for heat of 
metals at different temperatures), zoomede dat van Ezer Griffiths 4 ) 
(The variation with temperature of the specific Heat of Sodium in 
the Solid and Liquid State) in de volgende beschouwingen een 
belangrijke rol speelt, moeten wij er langer bij blijven stilstaan. 
Met behulp van den door ben gekonstrueerden elektrischen kalori- 
meter hebben zij de ware spec. warmte van verschillende metalen 
(koper, zilver, zink, tin, lood, aluminium en kadmium) 5 ) bij verschil- 
lende temperaturen tusschen nul en 100° bepaald. Daar de verwarming, 
die de metaalblokken tijdens de proeven ondergingen, slechts 1°.4 
bedroegen, werd hun thermische voorgeschiedenis door de proef zelf 
niet veranderd. Dit is natuurlijk van het grootste gewicht: werkt 
men volgens de tot dusverre gebruikelijke methoden, (mengings- 
methode, ijskalorimeter) dan moeten de te onderzoeken metalen op 
hooge temperaturen worden verwarmd, waarbij hunne thermische 
voorgeschiedenis niet-kontroleerbare veranderingen kan ondergaan. 
6. De onderzochte metalen voldeden allen aan de strengste 
eischen, wat hun zuiverheid betrof. 
Het gelukte den Heeren Griffiths op de beschreven wijze voor 
een bepaald stuk metaal bij bepaalde temperatuur volkomen repro- 
duceerbare waarden vast te stellen bij overigens zeer uiteenloopende 
omstandigheden der proef. 
Zoo werd b.v. voor een bepaald stuk koper, welks thermische 
voorgeschiedenis echter geheel ongedefinieerd was, bij 0° C. gevonden: 
1) Wied. Ann. 13, 437 (1881). 
2 ) Abhandl. der Pliysik. Techn. Reichsanstalt 3, 269 (1900). 
s ) Phil. Trans. Roy. Soc. London 213 (A), 119 (1914). 
4 ) Proc. Roy. Soc. London 89, (A) 561 (1914), 
6 ) Benevens ijzer. 
