958 
13. Het evenwicht ‘lAB'^ï. A 2 -)- B 2 . 
Indien men de beschouwingen van Prof. van der Waals Jr. op 
volkomen analoge wijze toepast op het evenwicht 2 AB^. A 2 -\~ Z> 2 , 
vindt men voor de dissociatiekonstante : 
2 
n AB 
2nE T =o 3L 
RT m Ai m B i M 2 M t 
3 
rriAB 
MA 
waarin M„ en M s de traagheidsmomenten, v„ v 2 en r, de 
trillingen van de moleculen AB, A, en B 3 voorstellen. 
Indien men met behulp van de entropiewaarden van § 2 de waarde 
van K bepaalt, krijgt men, afgezien van de term met de v-waarden, 
eene identieke uitdrukking. De uitdrukkingen van Sackur, Tetrode, 
van der Waals Jr. en ook die van Stern, wanneer althans, wat de 
laatste aangaat, aangenomen wordt, dat het warmtetheorema van 
Nernst doorgaat, leveren hier dus dezelfde uitkomst. 
Wat de toetsing van deze uitdrukking aangaat, moeten wij op- 
merken, dat in verg. 15 drie traagheidsmomenten voorkomen en 
dat dus uit de even wiclits waarden alleen de verhouding der traag- 
heidsmomenten te bepalen is. 
De waarde van 2nEr= o, welke bij het evenwicht J 2 ^ 2J uit 
den aard der zaak niet direct bepaald kan worden, is hier gewoonlijk 
te berekenen uit de calorische gegevens van Berthelot, Thomsen e.a. 
Uit verg. 15 volgt voor de transformatie-energie : 
ÜEnE — 2ïtiET=o + 
Nhv, 
Nhv 
v i 
— 2 
Nhv, 
v,h 
. . (16) 
ckl — 1 — 1 — 1 
Kent men derhalve de r- waarden uit de soortelijke warmten, dan 
is uit de thermochemische bepaling van N,nE de waarde van NAiEt= o 
te bepalen. Gewoonlijk zijn de r- ter men zóó klein, dat ze geen 
merkbare afwijkingen tusschen deze grootheden veroorzaken. 
Bij lage temperaturen heeft in verg. 15 de term met de trillings- 
getallen ongeveer de waarde 1. Het materiaal, dat toetsing toelaat, 
bestaat nu voor een groot deel uit bepalingen van electromotorische 
krachten van gasketens, waarbij de trillingsterm dus weggelaten mag 
worden. De overeenstemming met Sackur’s uitdrukkingen wordt dan 
echter volkomen en voor de toetsing van deze bepalingen kan ik 
dus naar zijne verhandeling verwijzen 1 ). Sackur vindt goede over- 
eenstemming tusschen de experimenteele bepalingen en zijne uit- 
drukkingen, waaraan het traagheidsmoment ten grondslag ligt, dat 
b Sackur, Ann. der Physik. (4) 40 101 e.v. (1913), 
