Natuurkunde. — De Heer Kamerlingh Onnes biedt aan : Mededeeling 
N°. J45 b uit liet Natuurkundig Laboratorium te Leiden : 
H. Kamerlingh Onnes, C. Dorsman en G. Holst : ,, Isothermen 
der tweeatomiye gassen en hunne binaire mengsels. XV . Damp- 
spanningen en kritisch punt van zuurstof en stikstof.” 
§ 1. Toestel en methode. 
De dampspanningen van zuurstof bij een twaalftal temperaturen 
en de kritische punten van zuurstof en stikstof werden bepaald met 
behulp van den toestel, eerst gebruikt door Kamerlingh Onnes en 
Hyndman voor niet gepubliceerde onderzoekingen over zuurstof van 
welke de thans medegedeelde eene herhaling vormen, later door 
Crommelin voor bepaling van dampspanningen van argon. Een uit- 
voerige beschrijving komt voor in Comm. Phys. Lab. Leiden N°. 115 
(Zitt. Versl. April 1910). In den piëzometer bevindt zich een electro- 
magnetische roerder volgens Küenen. 
Ten einde de kritische verschijnselen te kunnen bestudeeren, waren 
in het vacuumglas van den cryostaat twee smalle strooken onver- 
zilverd gelaten. (Verg. Coinm. -N°. 83, Zitt. Versl. Dec. 1902 en 
Febr. 1903 met erratum betreffende de plaat bij §6, dat B\ 18 cm. 
te lang geteekend is). Behalve de piëzometer bevonden zich in den 
cryostaat twee Pt weerstandstherinometers, die beide direkt aan den 
waterstofthermometer waren aangesloten. Een van deze (de andere 
Pt g is later gebroken) was Pt L van Comin. 141a § 6, dezelfde die 
ook gebruikt werd bij de bepalingen van den diameter. Voor het 
meten van den druk diende bij drukken boven 20 atm. de gesloten 
waterstofmanometer beschreven in Comm. Phys. Lab. Leiden N°. 97a 
§ 3. Bij lageren druk werd de open manometer van Kamerlingh 
Onnes (Comm. N°. 44) gebruikt. 
Om de kritische gegevens te bepalen werden in de nabijheid van 
het kritisch punt stukjes van isothermen waargenomen. Bij tempera- 
turen beneden de kritische treedt, wanneer men van geschikte volumes 
uitgaat, bij trapsgewijze samendrukking na voldoende compressie bij 
den volgenden stap condensatie op ; bij temperaturen boven de 
kritische is deze niet te bereiken. 
Nadat zoo het kritisch punt ongeveer bepaald was, werden de 
waarnemingen binnen engere grenzen van druk, bij temperaturen 
opklimmende met ongeveer y s0 ° C. herhaald. Beginnende met een druk 
beneden den kritisehen werden langs de isotherm gaande kleinere 
stukjes dan te voren waargenomen door telkens slechts zeer weinig 
samen te drukken. Daarmede werd voortgegaan tot men zeker boven 
