990 
matiger over den gelieelen diameter kunnen verdeden, door de 3 
waarnemingen, waarvan zooeven sprake was, in de berekening der 
coëfficiënten op Ie nemen ; wij hebben echter aan onze verdeelings- 
wijze de voorkeur gegeven omdat zoodoende het duidelijk recht-* 
lijnige karakter van een groot deel van den diameter beter tot 
uiting komt en tevens, omdat men op onze wijze de meest rationeele 
berekening van de kritische dichtheid qm verkrijgt. Zonderen wij 
de afwijkingen in de buurt van de kritische temperatuur uit en 
bepalen wij ons tot die, welke betrekking hebben op den loop van 
den diameter van af 3° beneden de kritische temperatuur, dan 
merken wij op, dat deze wel grooter zijn dan die, welke men bij 
vele andere stoffen aantreft, maar toch niet in algemeen karakter ver- 
schillen van wat b.v. koolzuur en argon te zien geven ; ook deze 
beide stoffen vertoonen bij de lagere temperaturen een convexen 
diameter ten opzichte van de temperatuur-as. 
Wat de afwijkingen in de nabijheid van de kritische temperatuur 
betreft, zoo heeft het bij het oogenschijnlijk systematische verloop 
der afwijkingen toch onze bevreemding gewekt, dat zij zoo buiten- 
gewoon groot zijn (bijna 2 %)• Een systematische fout van den toe- 
stel of van de gevolgde methode, al waarborgt onze toestel in het 
gebied der hoogere temperaturen niet meer de nauwkeurigheid, 
waarvan men zich in het gebied der lagere temperaturen zeker mag 
achten, is wel uitgesloten door de met zuurstof en argon verkregen 
uitkomsten. En al is de wijze, waarop wij, bij gebrek aan alle waar- 
nemingsmateriaal aangaande de isothermen van stikstof bij lage 
temperaturen, de correcties van de schadelijke ruimten in den glazen 
capillair in den cryostaat (en dus op de lage temperatuur) hebben 
aangebracht wel aan eenige bedenking onderhevig, i ) zoo laten zich 
daaruit toch niet zulke groote afwijkingen verklaren. 
Deze correcties behoeven immers slechts met een zeer geringe 
procentische nauwkeurigheid bekend te zijn. Eerder zou men geneigd 
zijn aan de aanwezigheid van een bijmengsel te denken, waarvan 
de invloed zich bij de controle met behulp van verdamping bij on- 
veranderde spanning nog niet heeft doen gevoelen. Alles samenge- 
nomen achten wij het waarschijnlijk, dat de groote afwijkingen niet 
hun oorzaak vinden in onzekerheden in waarneming of berekening, 
doch dat zij samenhangen met de afwijking van het' kritische punt, 
van de geëxtrapoleerde dampspanningslijn. Een speciaal onderzoek 
van den diameter van stikstof in de buurt van het kritisch punt 
met speciaal voor dat doel geconstrueerde toestellen is, gelijk in het 
9 Zie § 4. 
