1021 
In dit vergiftigingsstadium verkreeg ik een geheel nieuw ver- 
schijnsel en wel dit: er ontstond op prikkeling in het laatst der 
diastole géén extrasystole, maar wel een pauze van de kamer. De 
duur van deze pauze was altijd zoodanig, dat zij, gevoegd bij den 
duur van de voorafgaande hartperiode, samen twee hartperiodes 
omvatte. De pauze zette in met een extrasystole van den boezem. 
De boezem was nu wel prikkelbaar, wat bevorderd werd door de 
verlenging van het a-v-interval. Deze extrasystole van den boezem 
ontstond door retrograde prikkelgeleiding of bij sterke prikkels door 
stroomlissen. 
De eerstvolgende prikkeling vanaf de sinus venosus komend, vindt 
dan den boezem refraetair. Hierdoor valt dan één boezem, maar 
ook één kamersystole uit het normale rhytrne uit, en zoo ontstaat 
een exfrapaüze. Het is nu merkwaardig te zien, hoe sterk verbreed 
de postcompensatoire systoles na deze extrapauzen zonder extrasystolen 
zijn. Trouwens dit feit klopt volkomen met de wet over het arbeids- 
belioud van het hart (Langendorff). In mijn geval toch treedt pauze 
van de kamer en dus rust van de kamer op zonder voorafgaande 
extrasystole. De voorwaarden tot het ontstaan van een zoo breed 
mogelijke postcompensatoire systole (volgens Langendorff) zijn dan 
het allergunstigst. 
De prikkelbaarheid van de hartspier is gedurende de pauze weer 
veel verbeterd. Dit blijkt hieruit, dat de eerstvolgende systole na de 
postcompensatoire optreedt in de diastole van deze postcompensatoire 
systole. De kamer is dus nu voor de zwakke physiologische prikke- 
ling, komend uit den boezem, ontvankelijk, terwijl zij t wee hart- 
perioden te voren in de diastole nog onprikkelbaar was voor veel 
sterkere, kunstmatige prikkel. Ook door kunstmatige prikkeling in 
de diastole van de postcompensatoire curve kon ik weer extrasystolen 
bewerken, die uitbleven als ik met dezelfde prikkelsterkte op hetzelfde 
oogenblik van de diastole in het normale rhytrne prikkelde. Experi- 
menten, waarbij ik tevens de actiestroomen opnam, leerden me, dat 
de kamer gedurende de extrapauze ook geen actiestroom opleverde. 
Dit experiment heb ik meer dan 100 maal herhaald. Een extra- 
prikkel, die iets later invalt, geeft weer een extrasystole (zie Fig. 1 
onderste rij 7 de systole). 
In een later stadium van de vergiftiging gaat het rhytrne van de 
kamer halveeren, nadat de grootte der systolen eerst is afgenomen. 
De oorzaak hiervan ligt in de verlenging van de refractaire periode 
en van het a-v-interval. Een boezemsystole valt daardoor ten slotte 
in de refractaire periode van de voorafgaande kamersystole zoodat 
dan elke 2de boezemsystole onbeantwoord blijft door de kamer. Ook 
