1049 
tuur lager dan kr. De meniscus verdween beneden ’t midden bij 
55.5° en 123.81 atm. (metastabiel punt). Het snijpunt der lijn, die 
deze twee punten vereenigt, met de driepliasenlijn geeft ons dus 
eene waarde voor q, die vrij dicht bij de ware ligt. Hieruit blijkt, 
dat liet tweede kritisch eindpunt bij 57.4° en 124.8 atm. ligt en dat 
de samenstelling tusschen 20 en 25 mol. % naphtaline bedraagt. 
Ten slotte wil ik Dr. F. E. C. Scheffer gaarne dank zeggen voor 
zijne hulp en raadgevingen. 
Amsterdam, 26 Januari 1915. Anorg. Cheni. Laboratorium 
der Universiteit. 
Natuurkunde. - — De Heer Kuenen doet een mededeeling : „Over 
den diffusiecoëffident van gassen en den wrijving scoëfjidënt 
van gasmengsels.” (Mededeelingen uit het Natuurkundig Labora- 
torium te Leiden. Suppl. N°. 38). 
In een tweetal vorige mededeelingen *) over hetzelfde onderwerp 
werd aangetoond, aan welke oorzaak het verschil tusschen de uit- 
komsten der twee gangbare theorieën der diffusie moet worden toe- 
geschreven. Terwijl de theorie van Maxwell (Stefan, Langevin, 
Chapman * 2 )) tot de uitkomst voert, dat de diffusiecoëfficient onafhan- 
kelijk is van de mengverhouding der twee gassen, levert de theorie 
van O. E. Meyer, die van de gemiddelde weglengte gebruik maakt, 
een diffusiecoefficient, die met de mengverhouding verandert. "Voor 
twee gassen, wier moleculen de massa’s m 1 en m 2 hebben, beweegt 
de diffusiecoëfficient zich tusschen twee grenswaarden, welke zich 
verhouden als m 1 :m 2 . De diffusiecoëfficient van koolzuur (T/j = 44) 
met een spoor waterstof {M 2 = 2) zou 22 maal grooter zijn dan die 
van waterstof met een spoor koolzuur ; tusschen die grenzen zou D 
regelmatig met de samenstelling afnemen. 
De oorzaak van dit verschil in uitkomst is daarin gelegen, dat in 
de theorie van O. E. Meyer geen rekening wordt gehouden met de 
door Jeans 3 ) in de gastheorie ingevoerde persistentie der moleculaire 
beweging. Deze bestaat daarin, dat een molecuul, wanneer het met 
een ander botst, gemiddeld genomen een snelheid in de richting van 
zijn beweging vóór de botsing overhoudt, en dat dus niet, zooals 
x ) J. P. Kuenen. Kon. AL 21. p. 1088. 1913. 22. p. 1158. 1914. Gomm. Leiden, 
Suppl. 28, 36. 
2 ) S. Chapman, Phil. Trans. 211 A p. 433. 1912; naar deze verhandeling, welke 
in de vorige mededeelingen niet werd genoemd, zij hier in het bijzonder verwezen. 
3 ) J. H. Jeans Dyn. Theory of gases. 1904. p. 236. verv. 
