Aardkunde. — De Heer G. A. F. Molengraaf? doet eene^mede- 
deeling: „Over mangaanknollen in mesozöische cliepzeeaj zet- 
tingen van Borneo, Timor en Rotti, hun heteekenis en hun 
wijze van ontstaan.” 
De vraag of diepzeeafzettingen en wel meer in het bijzonder 
oceanische, abyssische afzettingen uit vroegere geologische tijdperken 
thans op aarde in meerdere of mindere mate deelnemen aan den 
bouw van het vasteland, mag voor tal van algemeen-geologische 
vraagstukken van het grootste belang worden geacht. Immers, wordt 
deze vraag in bevestigenden zin beantwoord, dan volgt daaruit 
terstond, dat bewegingen der aardkorst moeten hebben plaats gehad, 
zoo groot, dat afzettingen gevormd op groote diepte, tot 5000 Meter 
of meer, door bodembewegingen tot boven het oppervlak der zee 
zijn gebracht. 
Tot ongeveer twintig jaar geleden was wel de meening heerschend, 
dat echte abyssische afzettingen uit vroegere geologische tijdperken 
nergens met zekerheid waren aangetoond. Inderdaad waren de 
beschrijvingen van de voorkomens van afzettingen, die als zoodanig 
werden opgevat, gering in aantal en niet bijzonder overtuigend. 
Hierop mag wel invloed hebben gehad, dat fossiele diepzeeafzettingen 
niet opvallend zijn eu de organismen, die zij bevatten, in den regel 
slechts met behulp van vergrootglas of mikroskoop te herkennen 
zijn. In ieder geval plaatsten Murray en Renard in hun klassieke 
verhandeling omtrent recente diepzeeafzettingen, bijeengebracht door 
de Challenger-expeditie. in 1891 zich ten opzichte van dit vraagpunt 
op het standpunt, dat het zeer twijfelachtig is of wel ergens op de 
continenten echte diepzeeafzettingen als gesteenten voorkomen, zooals 
blijkt uit de volgende uitspraken: ,,With some doubtful exceptions 
it lias been impossible to reeognise in the rocks of the continents 
formations identical with these pelagic deposits”, x ) en ‘Tt seems 
doubtful if the deposits of the abysmal areas have in the past taken 
any part in the formation of the existing Continental masses”. 2 ) 
Wel zijn later klemmende bewijsgronden aangevoerd voor het 
diepzeekarakter 3 ) van roode kleischalies met radiolariën, het aequivalent 
x ) Report on the scientific results of the voyage of H. M. S. Challenger. J. 
Murray and A. F. Renard. Deep-sea deposits, p. 189, London 1891. 
•) Ibidem, Introduction p. XXIX. 
? ) Zie o. a. G. A. F. Molengraaff. Geologische verkenningstochten in Centraal 
Borneo p. 95 en p. 439 — 442. Leiden 1900 en G. Steinmann. Geol. Beobachtungen 
in den Alpen. 2. Die ScHARDï’sche Ueberfaltungstheorie und die geologische Bedeu- 
tung der Tiefseeabsatze und der ophiolitischen Massengesteine. Berichte d. naturfor. 
Ges. zu Freiburg XVI, p. 83, 1905. 
