1 068 
overgaapde in licht rosé mergels en kalksteenen met talrijke laags- 
gewijs gegroepeerde kiezelconcreties, die hoornsteenknollen en banken 
vormen. De kleischalies, mergels, kalksteenen en hoornsteenen zijn 
geheel gevuld met skeletten van radiolariën. In deze gesteenten is 
mangaanerts opgehoopt in grillige verspreiding, maar vrijwel in even 
groote hoeveelheden in de kalkhoudende kleischalie, den kiezel- 
houdenden kalksteen en den hoornsteen. Het mangaanerts is aan- 
wezig in kleine korrels en in knollen, die of nagenoeg kogelrond 
(PI. I, fig. 1) zijn, of ook wel allerlei onregelmatige, maar steeds 
afgeronde gedaanten bezitten. Bij mikroskopisch onderzoek blijkt, 
dat het erts vooreerst als zwart stof door het geheele gesteente 
spaarzaam verspreid voorkomt, dat het voorts op talrijke punten tot 
iets grootere korrels is opgehoopt en dat hier en daar de ophooping 
van korrels zeer aanzienlijk is. 
Op sommige plaatsen is het aantal korrels dan zoo opeengehoopt, 
dat, met het bloote oog gezien, men een coneretie van zuiver 
mangaanerts vermoedt, maar onder het mikroskoop blijkt, dat in 
zulk een geval de korrels, hoewel zij dicht opeengehoopt in het 
praeparaat liggen en daarin een soort donkere wolk vormen, toch 
nog ieder afzonderlijk liggen. Op andere plaatsen is de ophooping 
nog sterker, zoodat een eigenlijke coneretie of knol ontstaat, die 
uitsluitend uit erts en skeletten van radiolariën bestaat. Om zulk 
een knol of coneretie ligt dan meestal een omhulsel of hof ^ waarin 
de ophooping van ertskorrels sterk is, van de coneretie af gerekend 
snel afneemt en spoedig onmerkbaar wordt. 
Wat de verspreiding der knollen in het gesteente betreft, kan 
gezegd worden, dat zij veelal in bepaalde lagen naast elkaar zijn 
opgehoopt, zoodat er platen of platte koeken worden gevormd, die 
vereenigd een soort ertsbank vormen. In recente diepzeeafzettingen 
zijn platte mangaanconcreties die een soort koeken of platen vormen, 
eveneens waargenomen 2 ). 
Mikroskopisch werd nagegaan of ook bepaalde centra, bijv. kris- 
tallen van een of ander mineraal, of skelet-deelen van organismen, in 
de mangaanconcreties aanwezig waren om welke het materiaal zich 
x ) Zulk een omhulsel of hof waarin ertskorrels sterk zijn opgehoopt is zeer 
waarschijnlijk ook in het tegenwoordige diepzeeslib om de mangaanknollen aanwezig, 
want bij ophalen der bodemmonsters bleek hel slib, waar mangaanknollen zeer 
talrijk zijn, steeds ook bijzonder rijk aan ertskorrels. Murray en Renard 1. c. 
p. 376 merken hieromtrent op : Where manganese nodules occur in greatest 
abundance, however, the clays are generally of a chocolate colour due to the 
presence of immense numbers of minute bown grains of manganese, which serve 
as a pigment to the deposit. 
2 ) J. Murray and A. E. Renard. l.c. PI. III fig. 3. 
