1069 
bij zijn ophooping had gerangschikt en of de verdere ophooping een 
schaalbouvv met concentrische rangschikking in de concreties deed ont- 
staan. Dit bleek niet dikwijls l ) en slechts op een bepaalde wijze het geval 
te zijn. Mangaan is nl. als korrels niet zelden het eerst in de himina der 
skeletten dier radiolariën opgehoopt en mij zijn hoornsteenen bekend 
waarin de ophooping van mangaan uitsluitend tot deze huisjes der 
radiolariën is beperkt gebleven. Van zulke gevulde radiolariën kan 
dan ook de concentratie verder voortgaan en er kunnen aldus 
veelkernige concreties ontstaan. Regel is echter deze wijze van 
ophooping volstrekt niet en meestal kon geen kern in de door mij 
onderzochte concreties worden aangetoond. 
Gepolijste platen, met opvallend licht onderzocht, bleken voor het 
onderzoek in vele gevallen gunstiger dan dunne doorsneden, daar 
het erts somtijds niet voldoende vast samenhangt om het vervaardigen 
van sneden van voldoende dunheid mogelijk te maken. Waar het 
wel gelukt, leveren praeparaten een zeer fraai beeld, omdat de 
sierlijke skeletten der radiolariën die uit kiezelzuur bestaan en in- 
wendig ook geheel met mangaan gevuld zijn, zich helder verlicht 
scherp contrasteerend afteekenen tegen de geheel ondoorschijnende 
omgeving. 
Over de wijze , waarop de ophooping van het mangaanerts 
tot knollen in de slib plaats heeft. 
Uit de wijze, waarop in de versteende, diepzeeslib de korrels en 
knollen zich tot elkaar verhouden en men de radiolariën daarin 
verspreid vindt, mag men gevolgtrekkingen maken omtrent de wijze, 
waarop de ophooping zelve plaats heeft. 
In het diepzeeslib waarin de skeletten der radiolariën onregel- 
matig verspreid gesuspendeerd zweven in een gelei, die grootendeels 
uit colloidaal kiezelzuur en een weinig klei bestaat, wordt het 
! ) In dit opzicht verschillen de fossiele mangaanknolien dus van die der tegen- 
woordige diepe zeeën, want de laatste zijn, wel niet altijd, maar toch dikwijls 
opgebouwd uit concentrische schalen om een kern, die bijv. uit een kristal van 
phillipsiet, uit een haaientand of uit een der gehoorbeenderen van een Cetacee 
(cetolithen) bestaat. Het spreekt van zelf, dat men in triassische of jurassische 
afzettingen de beide laatstgenoemde organische produkten niet als kernen in de 
mangaankorrels zou kunnen verwachten, maar kristallen of skeletdeelen van andere 
mesozoische organismen, bijv. belemnieten, zou men als kern kunnen verwachten. 
Ik vond die echter nimmer als kern, waarom de mangaankorrels waren afgezet en 
slechts zelden nam ik schaalstrucluur waar, die trouwens ook lang niet bij alle 
mangaankogels uit hedendaagsch diepzeeslib is aangetroffen. Veel gewicht mag aan 
deze verschillen niet gehecht worden, daar ik tot nu toe slechts gelegenheid had 
knollen afkomstig van drie vindplaatsen op het eiland Rotti in bijzonderheden te onder- 
zoeken en dus een algemeene regel, wat dit betreft, hieruit niet mag worden afgeleid. 
