1070 
mangaansuperoxydo op tal van punten als zeer kleine korreltjes 
neergeslagen; klaarblijkelijk gaat op enkele plaatsen de mangaanaf- 
zetting sneller dan op andere en daar worden grootere korrels gevormd. 
Deze groote korrels trekken elkaar en eveneens de' kleine korrels 
in hun omgeving aan en op die wijze vormen zich ophoopingen, 
een soort wolken van ertskorrels, welke uit talrijke groote en kleine 
korrels bestaan. Deze wolken worden, hoe meer korrels er zich 
bij aansluiten, in toenemende mate krachtiger centra van aantrekking, 
de korrels worden dichter opeengepakt en eindelijk ontstaat een 
concretie of knol, nagenoeg uitsluitend uit erts samengesteld 1 ). 
Bij dien toenemenden groei der knollen en ophooping van het 
mangaanerts wordt de gelei zelve klaarblijkelijk op zij gedrukt, terwijl 
de skeletten der radiolariën, die reeds in de gelei gesuspendeerd 
zweefden, door het mangaanerts worden omsloten en er in worden 
gefixeerd juist op de plaatsen, waar zij zich vroeger in de gelei bevonden. 
De knol blijft, zoolang de gelei niet vast geworden is, als centrum 
van aantrekking fungeeren, wordt steeds grooter en wordt omgeven 
door een omhulsel of hof, waarin de ophooping van ertskorrels van 
de concreties af gerekend snel afneemt, totdat op eenigen afstand de 
invloed van de concreties op de verdeeling van de korrels in de gelei 
niet meer bemerkbaar is. Men mag aannemen, dat deze bewegingen 
der korrels, die tot concentratie leiden, zeer langzaam geschieden en, 
zooals uit het mikroskopisch onderzoek der knollen blijkt, wordt de 
ligging der radiolariën er niet door beïnvloed. Binnen en buiten de 
knollen zijn de radiolariën even talrijk, en op dezelfde onregelmatige 
wijze verspreid. 
Men kan de vorming der concreties op deze wijze door samen- 
pakking van korrels grootendeels verklaren ; maar toch is niet goed 
in te zien, hoe ten slotte concreties ontstaan zonder een spoor van 
korrelige structuur en uitsluitend uit mangaan en ingesloten radio- 
lariën bestaande. 
Men mag echter ook aannemen, dat om de korrels, die het eerst 
zijn gevormd, in de gelei de diffusiestroomen, die mangaan in opge- 
losten toestand aanvoeren, krachtiger 2 ) zijn en de korrels, die eenmaal 
reeds grooter waren dan anderen, dan ook zelve sterker groeien, 
!) Het bestaan van deze aantrekking leidt de schrijver uit de waargenomen 
feiten af, zonder haar oorzaak te verklaren ; misschien mag uit het nimmer ont- 
brekende ijzergehalte der mangaanknollen, dat niet zelden zeer belangrijk is en 
het mangaangehalte kan overtreffen, worden afgeleid, dat magnetische krachten de 
oorzaak van deze aantrekking kunnen zijn. 
2 ) Het behoeft geen betoog, dat deze diffusiestroomen nooit anders dan bijna 
onmerkbaar langzaam zullen zijn, daar het hier in ieder geval uiterst verdunde 
oplossingen geldt. 
