1103 
6. Uit deze Tabel blijkt, dat zoolang de dilatometers niet zijn 
blootgesteld geweest aan temperaturen boven 53° die verschillen 
klein en konstant (24 a 34 eenheden) blijven. Boven die tempera- 
tuur worden ze groot (tot 325 eenheden), maar keert men naar nul 
graden terug, dan is het verschil weer hetzelfde geworden (30 een- 
heden), als vroeger bij lagere temperatuur. Hieruit volgt, dat zich in 
een der dilatometers of in beide een reversibel proces afspeelt. Dat dit 
in het vaste metaal plaats heeft, blijkt uit het feit, dat het verschil 
na smelting (bij 64°. 61 weder zeer gering (15 eenheden) is gevonden. 
Koelt men het metaal daarna af (tot 54°. 25), zoodat het vast wordt, 
dan treedt daarmede weer het groote verschil (159 eenheden) voor 
den dag. *) 
7. Beschouwen wij verder den gang van zaken in een bepaalden 
dilatometer, b.v. in N n . 1, dan blijkt, dat bij de /constante tempera- 
tuur 59°. 8 een toeneming van het volume (287 eenheden) heeft 
plaats gehad. Zoo is dan ook later bij 59°. 6 het volume 183 een- 
heden grooter dan vroeger bij 59°. 8, niettegenstaande de temperatuur 
0°.2 lager is geworden. 
8. Overweegt men, dat ook in dilatometer 2 hetzelfde verschijn- 
sel werd gekonstateerd [het volume nam ook daar bij 59°. 8 toe bij 
I constante temperatuur (345 eenheden) en is later bij 59°. 6 grooter 
(227 eenheden), dan vroeger bij een temperatuur, die 0°.2 hooger 
ligt], dan mogen wij besluiten, dat in heide dilatometers de bedoelde 
omzetting was ingetreden. (Vergelijk § 6). 
9. Het bovenstaande bewijst, dat kalium zich in een tweeden, 
allotropen vorm (^-kalium) kan omzetten en dat het tot dusverre 
bekende metaal van dien naam, evenals natrium, bij gewone tem- 
peraturen een metastabiel systeem vormt, tengevolge der gelijktijdige 
aanwezigheid der beide moditikaties. 
10. In verband met dit resultaat krijgen de oudere opgaven in 
de literatuur, dat kalium regulair of tetragonaal kan kristalliseeren ’), 
meer beteekenis. 
11. R. W. en R. C. Duncan 3 ) hebben gevonden, dat de brekings- 
9 Ware het verschijnsel aan de smelting toe te schrijven, dan zou het verschil 
bij 54°. 25, waar het metaal weder vast geworden is, gering moeten zijn, van de 
orde 30 eenheden, hetgeen niet het geval is. 
~) Abegg's Handbuch der anorg. Chemie 2, (1) 388 — 339 (Leipzig 1908) ; Long. 
Journ. Chem. Soc. 13, 122 (1860). 
8 ) Pliys. Rev. (2) 1, 294 (1913). 
