1107 
4. Wij wenschten eenig inzicht te verkrijgen of aan onze praèmissé, 
dat tle dispersiteitsgraad onzer solen steeds dezelfde was, voldaan werd. 
Dii ■ecte bepalingen van den dispersiteitsgraad zijn o.a. aan gondsolen 
door Zsigmondy ’), aan olie-emulsies door Wiegner * 2 ) verricht. Men telt 
daartoe in het ultraraikroskoop het aantal deeltjes in een bepaald 
voluine-element. Wij liebben dat ook gedaan met het spleetmikroskoop 
(belichting zei fregulee rende booglamp volgens Weüle, spleetwijdte 
5, objectief Zeiss D*, kompensatieoculair 18, tubuslcngte 16, 
Er-iKLicn’sche blende 17 ) Verdunningen werden zoodanig gemaakt, 
dat er nooit meer dan 5 deeltjes tegelijk in het gezichtsveld 
waren. Tengevolge der BttowN’sche beweging moest het gemiddelde 
uit een aantal waarnemingen genomen worden. Gewoonlijk werd 
viermaal een serie van 20 waarnemingen gedaan. Hier zij in Tabel 2 
van één sol (n°. 2) de lijst der opnamen gegeven, voor de overige 
solen vindt men in Tabel 1 de einduitkomsten. 
TABEL 2. 
2 112 
2 2 2 1 
112 3 
12 3 1 
2 2 2 1 
2 13 2 
3 2 2 3 
2 12 2 
2 2 2 2 
2 2 12 
2 2 3 3 
113 4 
3 3 3 1 
12 13 
3 12 0 
12 2 2 
2 12 2 
112 2 
12 12 
2 3 3 1 
totaal 38 
totaal 35 
totaal 39 
totaal 39 
generaal gemiddelde van 20 metingen 38 
Deze uitkomsten kunnen niet op dezelfde wijze geïnterpreteerd 
worden als die bij gondsolen. Daar toch ziet men de lichtende deeltjes 
tegen een volkomen donkeren achtergrond. Hier daarentegen ziet 
men behalve de deeltjes een ondifferentieerbare lichtblauwe verlichting 
van het veld. Wij hebben dus deeltjes van ongelijke grootte in het 
sol en wij tellen alleen de groote deeltjes. Was nu bij de verschil- 
lende concentraties alles m.m. gelijk, dan zouden wij, door onze 
uitkomsten om te rekenen op één vergelijkingsverdunning, getallen 
moeten vinden, die evenredig met de concentratie stijgen. Zulke 
getallen vindt men in de laatste kolom van Tabel 1 ; zij zijn zoo 
B Ann. de Phys. [4] 10 16 (1903). 
2) Koll. Beih. 2 213 (1911). 
72 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXIII. A°. 1914/15. 
