1112 
Van een vaste stof als door ons aangenomen, is, volgens een in 
de laatste jaren tot erkenning en bevestiging gekomen formule, de 
thermische energie gegeven door 
U= 2 
hvi 
I 
-(- const., 
3 VI _ 1 
waarin h en k de constanten van Planck zijn, terwijl de som over 
alle vrijheidsgraden van het systeem, elk van een trillingsgetal v { , 
is uit te strekken. De entropie is dan gegeven door 
S 
•1 dU hvi 
dT = 2 — - 
dT 7 
Av. 
i 
e~kT 
1: 2 log 
1 — e 
• ( 2 ) 
wat voor de hoogere temperaturen, waarmee wij ons in het vervolg 
uitsluitend zullen bezighouden, overgaat in 
S=k2 
= kX 
(^1 — % 
• ( 3 ) 
waarin / het aantal vrijheidsgraden is en de streep de gemiddelde 
waarde uitdrukt. 
§ 3. Berekening der danig spanning eener eenatornige vaste stof 
en der entr o piec onstante van het gas. 
Wij beschouwen nu een grammolekuul eener eenatornige stof, 
bestaande uit N~ molekulen, ingesloten binnen het onveranderlijke 
volume V en in temperatuureven wicht met de omgeving. Men kan 
dit systeem dan beschouwen als deel van een veel grooter van 
dezelfde temperatuur. Zijn q \ , . . . , de coördinaten der molekulen, 
pi , . . . , pzN de daarmee overeenkomende hoeveelheden van bewe- 
ging, dan is de waarschijnlijkheid, dat wij op een willekeurig ge- 
kozen tijdstip het systeem zullen aantreffen in een toestand, waarbij 
de coördinaten achtereenvolgens waarden hebben, gelegen tusschen 
q x en q 1 dq x , q^ en q^ -)- dq 3 , enz., evenzoo de bewegingshoeveel- 
heden tusschen p l en p x -f- dp^ enz., gegeven door 
E 
iv dG = ia (p v . . ., q 3l y) dp x . . . dq 3 y = Ie tcT c ]p^ . . . dq 3l y, . . (4) 
waarin E de energie van het systeem en 
Een dergelijke berekening, met het juiste eindresultaat, is reeds gepubliceerd 
door O. Stern (Phys. Zeitschr. 14, 629 (1913j), ecliler met een gefingeerde vaste 
stof, die misschien wel wat al te veel van de werkelijkheid afwijkt. Ook leert men 
zoo het optreden van N\ in de algemeene formule (z \ e beneden), veroorzaakt door 
de verwisselbaarheid der molekulen, niet begrijpen. 
