1118 
aan te nemen, dat op een bepaald punt van liet als kristal te denken 
vaste lichaam de door de atoomzwaartepunten gaande molekmdas 
slechts één bepaalde richting kan hebben, waarvan zij natuurlijk ten- 
gevolge der warmtebeweging periodiek om kleine hoeken zal afwijken. 
Neemt men dan nog aan, dat de beide atomen verschillend zijn, 
zoodat de tegenovergestelde richting niet hetzelfde beteekent en dus 
niet mogelijk is, dan vindt men voor de entropie van het gas J ) 
S=kN{Jlog{kd") — logp -f- \log(2jxm) -j- log(2xJ ) — 5 logh -f log (4.t) -f , (17) 
en voor de constante a 
a 77 7 ,.,, 2 jrm 2 Jij 
~—i log k + § log — j- log -f log (4jr) , . . . (18) 
waarin J het hoofdtraagheidsmoment van een molekuul is, natuurlijk 
voor een as, die loodrecht staat op die, welke door de zwaartepunten 
der atomen gaat. 
Neemt men daarentegen de beide atomen in het molekuul als vol- 
komen gelijk en ononderscheidbaar aan, zoodat op ieder punt in het 
kristal de as van het molekuul evengoed om 180° gedraaid zou 
kunnen zijn, dan vindt men voor resp. tx een kN log 2 kleinere 
waarde. Men krijgt dan namelijk in de met f8) analoge formule 
i.p.v. rij den factor 2 n ' ril. 
In werkelijkheid zal men, althans in de meeste gevallen, moeten 
aannemen, dat ook 2 gelijksoortige atomen in een molekuul een 
verschillende rol vervullen, b.v. dat het eene positief, het andere 
negatief elektrisch is, ot wel dat het molekuul een magnetisch 
moment bezit, dat zij dus wel te onderscheiden zijn en het mole- 
kuul op iedere plaats in het kristal maar één richting kan hebben. 
De formules (17) en (18) zullen dan algemeen geldig zijn. 
§ 5. Over de dissociatie van tmeeatumige gasmolekulen. 
•Tot dezelfde gevolgtrekking kan men komen, wanneer men de 
dissociatie van een tweeatomig gas statistisch-mechaniseh onderzoekt 
en de formnle (16) voor de entropie der éénatomige bestanddeelen 
als juist aanneemt. 
Men moet dan aannemen, dat de atomen in het molekuul tegen 
elkaar met een frequentie v trillen, zoodat de energie der trilling 
] lV 
volgens de formule van Planck-Einstein == f - const. wordt 
hv 1 
e kT — \ 
Zij mocht voor de bij de verdamping in aanmerking komende tem- 
!) Over de berekening zie men §§ 6 en 7. 
