1 164 
boezemsystole. De duur van een hartperiode is 2,75 sec. Dit van 
den gevonden duur van 3,4 sec. afgetrokken geeft 0.65 sec. Als 
Ave nu dit getal vergelijken met de andere van dit lijstje, dan is dit 
ongeveer y 3 deel ervan. Tot de oorzaken van dezen kleinen duur heeft 
in de eerste plaats bijgedragen de vertraging in de geleidingssystemen 
(si — a en n — v), die de laatste kamersystole voor het hiaat zeer laat 
liet beginnen; na het hiaat is de geleiding si — a zeer verbeterd, 
waardoor het begin der eerste boezemsystole na ’t hiaat vervroegd 
wordt. De samenwerking van deze beide factoren heeft dus het 
gevonden getal tot op een derde teruggebracht. 
Het volgende getal van het lijstje is daarentegen weer veel grooler; 
de vervroeging van de eerste kamersystole na het hiaat is hiervan 
de oorzaak. Het getal, dat we vonden voor het 2 rle hiaat is 0,3 sec. 
grooter dan het gelijk waardige getal voor het eerste hiaat. Dit 
beteekent, dat er nu minder geleidingsherstel in de verbindings- 
sy sternen si — a plaats windt dan bij het eerste uitvallen van een 
hartperiode. Ook hierna is het eerstvolgende getal weer grooter dan 
gewoonlijk. Dat dit getal weer even groot (2,1 sec.) is als na het 
eerste uitvallen, lijkt in het eerst verwonderlijk. Als de vergrooting 
van deze waarde tot stand komt door het vervroegen van de voor- 
afgaande systole, dan zou dit getal hier kleiner moeten zijn, want 
de voorafgaande kamersystole is hier minder vervroegd dan na het 
eerste hiaat. Men vergete hierbij echter niet, dat ook de tweede 
kamersystole na het hiaat door de betere geleiding in de verbindings- 
systemen nog wat vervroegd is en dat deze vervroeging nu ook 
minder is dan na het eerste hiaat. 
Het blijkt met zekerheid uit de metingen, die ik ook voor de 
volgende hiaten verrichtte, dat het geleidingsherstel in de verbindings- 
systemen steeds slechter wordt. Hierin ligt de oorzaak, dat er steeds 
spoediger een hartperiode moet uitvallen. Ook het steeds slechter 
herstellen van de prikkelbaarheid van de hartspier, dus het steeds 
minder afnemen van den duur der refraclaire periode direct na een hiaat 
zal er zeker toe meewerken. Dit spoediger uitvallen zien we dan in 
het verdere curve-verloop ook. Ik verrichtte op dit punt nog tal van 
uitmetingen, die ik kortheidshalve niet zal mededeelen. Uit alle bleek 
duidelijk het geleidingsherstel na het uitvallen van een hartperiode. 
Op één afwijking, die ik vond, wil ik nog even de aandacht vestigen. 
Als ik in de bigeminusgroepen het a-a-interval bepaalde, gerekend 
van het begin der boezemsystole tot het begin van de kamersystole, 
dan verkreeg ik voor de groote kamersystole, die na het hiaat komt, 
steeds een grootere waarde dan voor de daaropvolgende kleine 2 (lu 
systole. Dit zou dus geheel in tegenspraak zijn met het overigens 
