1191 
ételden wij ons de vraag of liet indringen der genoemde stoffen in 
de phagocyten een verminderde viscositeit of een verminderde opper- 
vlaktespanning moest ten gevolge hebben. Doch proeven in deze 
richting genomen dooi' Bubanovic in ons laboratorium 1 2 3 ) en volgens een 
andere betere methode in dat van Prof. Arrhenius*) in Stockholm 
gaven negatieve resultaten, zoo ook nog andere experimenten later 
door mijzelf genomen. Die proeven hadden ten doel na te gaan, of 
de oppervlaktespanning van olie onder den invloed van kleinere 
hoeveelheden chloroform en dergelijke afnam. 
Nu moet men echter bedenken, dat de lipoiden der celoppervlakte 
niet geheel met olie mogen gelijk gesteld worden, zoodat de mogelijk- 
heid niet is uitgesloten, dat men bij ons verschijnsel toch met een 
vermindering van oppervlaktespanning te doen heeft. Eigenlijk zouden 
de proeven van Bubanovic dus met lipoiden van de witte bloedlichaampjes 
moeten herhaald worden, doch het is zeer bezwaarlijk deze stoffen 
in voldoende hoeveelheden te verkrijgen. Wellicht zal men later over 
methoden beschikken om genoemde waarden met geringere hoeveel- 
heden te bepalen, dan thans noodig zijn. 
Doch hoe het ook zij, tot dusverre hebben de proeven, welke ten 
doel hadden een wijziging in de viscositeit of oppervlaktespanning 
onder den invloed van sporen vetoplosbare stoffen te constateeren, 
tot negatieve resultaten geleid. 
In afwachting nu van bedoelde onderzoekingen met de lipoiden 
der bloedlichaampjes of nog beter van naakt protoplasma, hebben 
wij ons alvast de vraag voorgelegd, of wellicht de versnelling 
der p h a g o c y t o s e niet gepaard zou g a an met een ver- 
grooling van zuurstof-opneming, zelfs misschien er 
door zou veroorzaakt worden. 
Deze mogelijkheid werd reeds vroeger door ons geuit 8 ) en had 
aan Héger en Baruch aanleiding gegeven het opnemingsvermogen 
van roode bloedlichaampjes voor chloroform in de chloroformnarcose 
te onderzoeken. Inderdaad vonden deze onderzoekers, dat tijdens de 
chloroformnarcose het zuurstofgehalte der roode bloedlichaampjes 
zich wijzigt. 4 * ) Het bleek toegenomen. Omdat er minder zuurstof 
wordt verbruikt? 
b F. Bubanovic, Zeitschr. f. Chemie und Industrie der Kolloide. 10 (1912), 178. 
2 ) F. Bubanovic, Middelanden f. K. Vetenskaps-Akademiens, Nobelinstitut N°. 17 
(1911). 
3 ) H. J. Hamburger: Physikalisch-chemische Untersuchungen iiber Pbagozyten. 
Ihre Bedeutung von allgemein biologischem und pathologischem Gesichtspunkt, 
Wiesbaden, J. F. Bergmann, 1912, S. 167. 
4 ) Heger ,et Baruch. Instit. Solvay 13 Fase. 1 ; Bulletin de 1’Acad. ïioyale de 
Médecine de Belgique Séance du 26 Juillet 1913. 
78 * 
