1206 
onderhavige onderzoek vormde : waarom veroorzaken sporen chloroform 
en andere vetoplossende stoffen een versnelling der phagocytose. 
Uit de talrijke onderzoekingen van Verworn en diens leerlingen 
over de narcose is gebleken, dat narcotica zooals chloroform, de eigen- 
schap bezitten het verbruik van zuurstof door de cel (ruggemerg- 
centra, zenuwvezelen, amoeben) tegen te gaan. Het ligt nu voor de 
hand, dat zoolang niet meer dan sporen van chloroform voorhanden 
zijn, slechts een deel van de beschikbare zuurstof onbruikbaar zal zijn 
gemaakt. En dan verkeeren de phagocyten in het geval van de sub. 1 
bedoelde proeven, waarbij na een partieele verdrijving van de zuur- 
stof door stikstof of waterstof, versnelling van de phagocytose optreedt. 
Deze gaat geleidelijk in een verlangzaming over, naarmate de zuur- 
stofvoorraad der cel meer uitgeput raakt; een uitputting, die snel 
intreedt wanneer zooals door toevoeging van een grootere hoeveelheid 
chloroform het zuurstofverbruik tot een minimum is gedaald of 
geheel is opgeheven. 
6. Met de sub. 5 gegeven verklaring voor de versnelling der phago- 
cytose door sporen chloroform stemt weder geheel overeen het 
feit, dat in het begin der chloroformnarcose het ademhalingscentrum 
geprikkeld wordt. Ook wordt het excitatie stadium duidelijk, dat in het 
begin der narcose optreedt en dat tot dusverre geen der narcosetheoriëen 
zelfs beproefde te verklaren. Ook hier, bij de lioogere zenuwcentra moet 
men denken aan een verhooging van prikkelbaarheid tengevolge van een 
begin van zuurstofgebrek, wat dan bij voortgezette chloroform-inade- 
ming tengevolge van verdere zuurstofonttrekking toeneemt en tot 
verlamming van het bewustzijn voert. Wanneer dit gebeurt, is het 
met het ademhalingscentrum nog niet zoover gekomen. Het is trou- 
wens bekend, dat de hoogere hersencentra gevoeliger zijn voor 
zuurstofonttrekking dan alle andere cellen van het lichaam. 
Waarschijnlijk heeft men bij de verhooging van prikkelbaarheid 
door partiëele zuurstofonttrekking met een algemeen verschijnsel te 
doen. Zoo bijv. neemt even als van het ademhalingscentrum en van 
de phagocyten, ook de prikkelbaarheid van het braakcentrum door 
rijkelijken zuurstoftoevoer af. Vandaar dat men bij neiging tot braken, 
het proces door frequente en diepe ademhaling tot op zekere hoogte 
kan onderdrukken terwijl het door zuurstofgebrek bevorderd wordt. 
Groningen, Maart 1915. Physiologisch Laboratorium . 
