warmte is uitgevoerd. Deze geschiedenis hangt af van de speciale 
omstandigheden der proef en daarmede zal de gevonden smeltwarmte 
moeten varieeren. 
11. Men kan dit ook aldus uitdrukken: wanneer een bepaalde 
gewichtshoeveelheid van een gesmolten metaal stolt, zal het kalorisch 
effekt een funktie moeten zijn van de hoeveelheden der y-, . . . 
modifikaties, die zich tijdens het stollen hebben gevormd. De over- 
gangswarmten dier vormen spelen hier dus een rol. Daar zij, naar 
hetgeen men tot dusverre van die grootheden weet, van dezelfde 
orde zijn, als de latente smeltwarmte, zullen zeer belangrijke ver- 
schillen in die konstante bij een bepaald metaal kunnen optreden, 
wanneer zij door verschillende waarnemers (dus onder uiteenioo- 
pende kondities der proeven) zijn bepaald. 
Zoo wordt, om slechts een enkel voorbeeld te noemen, voor de 
latente smeltwarmte van kadmium het cijfer 13,7 gramkalorieën per 
gram opgegeven * *), terwijl wij voor de overgangs warmte van y-kad- 
mium in den «-vorm bij 18° C. de waarde 6.6 gramkalorieën per 
gram metaal hebben gevonden. 2 ) 
12. Onderzoekt men de literatuur op dit gebied, dan blijkt inderdaad, 
gelijk Tabel I ^p. 1224) doet zien, dat er enorme verschillen bestaan 
tusschen de waarden, die verschillende waarnemers voor de latente 
smeltwarmte van een zelfde metaal hebben gevonden. Terwijl voor 
het Lood die verschillen ± 20% bedragen, bereiken zij bij Natrium 
zelfs het bedrag van 80% • 
13. Zonder twijfel is een gedeelte dier groote afwijkingen, behalve 
aan de onvermijdelijke fouten der proeven, aan verontreinigingen in 
de gebruikte metalen toe te schrijven, terwijl ook de invloed der 
thermometrie daarbij in het oog dient te worden gehouden, Deze 
fouten kunnen echter niet leiden tot verschillen als die, welke vol- 
gens de tabel blijken te bestaan. Wij komen daarop later in bijzon- 
derheden terug. 
14. Uit het bovenstaande blijkt, dat ook de latente smeltwarmten 
der metalen, gelijk men die tot dusverre meende te kennen, geheel 
toevallige waarden zijn, welke, evenals de reaktiewarmten der metalen 
en de daaruit door berekening afgeleide thermische grootheden, voor 
de zuivere «-, /3-, y-, . . . modifikaties belmoren te worden bepaald. 
L Ann. de chim. et de phys. (3) 24, 274 (1848). 
*) Verslagen 23, 1015 (1915). 
80 * 
