1243 
van de zwaartekrachtwerking ut' van de geotropische kromming 
onder invloed van het licht niet voorkomt. 
Op de mogelijkheid van dusdanige veranderingen werd reeds door 
Peeeeer 1 ) gewezen. Het is echter afgezien van enkele, bijzondere 
gevallen, betrekking hebbende op plagiotrope deelen (b.v. rhizomen 
van Adoxa e.a., waar het eerst door Stahl een verandering in de 
geotropische reactie onder invloed van het licht geconstateerd is) tot 
dusver niet gelukt dit verschijnsel met voldoende zekerheid aan te 
toonen (men vergelijke hierover Guttenberg a ) ). Bij koleoptilen van 
Avena ben ik er in geslaagd hiervan verschillende voorbeelden te 
vinden. De omkeering der geotropische reactie na een alzijdige voor- 
belichting van zekeren duur kan als een sprekend geval gelden. 
Bijzonderheden en beschouwingen omtrent deze verschijnselen zijn 
in § 3 en § 4 samengevat. 
§ 2. Sommeeriny van phototropische en geotropische krommingen. 
Nadat in een aantal voorbereidende proeven, wier beschrijving 
hier achterwege kan blijven, gevonden was, in hoeveel tijd licht- en 
zwaartekrachtkrommingen als reactie op prikkels van bepaalde sterkte 
haar maximum bereiken, richtte ik de proeven op de volgende 
wijze in. 
Voor belichting werd gebruik gemaakt van een 10-kaars Osram- 
larnpje gevoed door een accumulatorenbatterij, die ik voortdurend 
op een spanning van 10 voit hield. Daar dit echter bezwaren mee- 
brengt, werd de batterij later versterkt en de stroom met behulp 
van een reguleerbaren weerstand op de gewenschte sterkte gehouden. 
Op bepaalden afstand van het lampje kwamen bakjes met kiemplantjes 
van Avena te staan, die steeds zoo geplaatst werden, dat hun lengteas 
een kleinen hoek maakte met de richting der lichtstralen, zoodat de 
plantjes, die in iéder bakje ten getale van 17 tot 20 in één enkele 
rij stonden, elkander niet beschaduwden. Voor de geotropische prik- 
keling werden de bakjes op één der smalle zijden overeind gezet. 
Voor verdere bijzonderheden verwijs ik naar de uitvoeriger mede- 
deeling, die later verschijnen zal. 
De opstelling had plaats in het tot donkere kamer ingerichte deel 
der laboratoriumkas van liet Botanisch Laboratorium te Utrecht, waar 
inrichtingen voor ventilatie en verwarming het mogelijk maken 
onder constante temperatuur en in zuivere lucht te experimenteeren. 
In dit geval werd de temperatuur op 21° C. gehouden. 
] ) W. Pfeffer. Planzenphysiologie. 1 Autl. *1881, Bd. 2, p. 338. 
2 ) H. Bitter von Guttenberg. Ueber das Zusammenwirken von Geotropismus 
und Heliotropismus in parallcloti opcn Ptlanzenteilen. Pringsheim’s Jhrb. XLV. 1908. 
