1253 
de proeven van Jost en Mej. Stoppel op deze wijze een alzijdigé 
prikkeling (hydrotropische misschien) in een kromming tot uiting 
komt. 
§ 4. Veranderingen der geotropische en photo tropische reacties 
onder invloed van de zwaartekracht. 
Volgens Marie-Marthe Risz ') heeft een alzijdige zwaartekracht- 
prikkeling geenerlei invloed op de gevoeligheid van een daarop 
volgende eenzijdige. Uit de gegevens in liet tweede deel harer ver- 
handeling is echter af te leiden, dat dit niet juist kan zijn. Mej. Risz 
bewijst daar n.1., dat de component van de zwaartekracht in de 
richting van het plantendeel -) de reactie verzwakt. Na de alzijdige 
zwaartekraehtprikkeling, waar deze onder een hoek van 90° aan- 
grijpt en haar longitudinale component dus 0 is, moet de reactie 
sterker zijn, dan wanneer de plantjes voor de prikkeling vertikaal 
staan (longitudinale component -j- mg 1 -)- Bij mijn proeven bleek 
dit inderdaad het geval. 
Eenige bakjes roteerden gedurende korter of langer tijd om de 
horizontale as van den klinostaat en werden vervolgens tegelijk met 
een contrdlebakje eenzijdig geotropisch geprikkeld. Veertig minuten 
na afloop daarvan nam ik de krommingen waar. 
Duur dér eenzijdige geotropische prikkeling 30 minuten. 
Tevoren op den klinostaat gedurende 
2 uur 
1 uur 
l k uur 
Controle 
— 
2.5 
2.2 
2.1 
1.7 
1.7 
1.8 
1.5 
2.7 
— 
— 
2.3 
Verschillen als die, welke hier gevonden werden, zijn ook te 
constateeren, wanneer wij bakjes gedurende eenigen tijd in inversen 
stand houden (longitudinale component — mg.). 
Veel duidelijker verschillen treden er op, wanneer de transversale 
en de longitudinale zwaartekraehtprikkeling tegelijkertijd toegevoerd 
O Marie-Marthe Risz. Uber den Einflusz allseitig und in der Langsrichtung 
wirkender Schwerkraft auf Wurzeln. Jhrb. f. wiss. Bot. LUI. 1913. 
2 ) Op het belang dezer component is door mij reeds in 1912 gewezen. Die 
roderende Nutation und der Geotropismus der Windepflanzen. Ree. d. Trav. Bot. 
Néerl. IX. p. 298 — 301. 
82 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XX11I. A°. 1914/15. 
