1268 
Men vergelijke ook de aanwijzingen, die Langevin geeft 1 ). Wat ex- 
perimenteel onderzoek betreft, vergelijke men Findlay „Der osmo- 
tische Druck” (Dresden 1914). 
Opmerkingen. 
Voor den druk op een halfdoordringbare membraan in het geval 
van zeer verdunde oplossingen is het, zooals wij zien onverschillig, 
of er tusschen de moleculen S en de moleculen W wisselwerking 
is of niet. Zekere andere werkingen van den osmotischen druk 
kunnen echter slechts daardoor tot stand komen, dat zulk een Avissel- 
werking bestaat: zoo b.v. het niveauverschil, dat tusschen de oplos- 
sing en het zuivere water ontstaat, als ze zich in van boven open 
buizen bevinden en met elkander verbinding hebben door een half 
doordringbare membraan. Beschouwen wij het volgende fictieve 
geval : De „suiker” moleculen hebben geenerlei wisselwerking met 
de watermoleculen. Het is duidelijk, dat een niveauverschil in dit 
geval niet kan ontstaan — de „suiker” verdampt eenvoudig uit de 
oplossing. Zet men over beide communieeerende buizen een glazen 
stolp, dan krijgt men den volgenden evenwichtstoestand: twee even 
geconcentreerde oplossingen aan beide kanten met een even hoog 
niveau. Bevinden de beide buizen zich elk onder een eigen stolp, 
dan vormt zich boven de oplossing „suiker”damp met een druk juist 
even groot als de osmotische druk van de oplossing, zoo, dat ook 
dan geen niveauverschil optreedt. 
Voor het tot stand komen van het bekende niveauverschil kan 
inderdaad geen van de volgende drie factoren worden gemist: ten 
eerste de neiging van den suiker zich te verspreiden (zijn kinetische 
druk), ten tweede de cohesie van het water, ten derde de wissel- 
werking van de moleculen S en de moleculen W, waardoor het 
voor den suiker pas mogelijk wordt het water op te heffen. 
Chemie. — De Heer van Romburgh biedt eene mededeeling aan 
van den Heer F. M. Jaeger: „ Onderzoekingen over Pasteur’s 
Beginsel omtrent het Verhand tusschen Molekulaire en Fysische 
Asymmetrie” . 1. 
(Mede aangeboden door den Heer Haga). 
§ 1. Door Pasteur’s klassieke onderzoekingen 2 ) over het verband 
tusschen de zoogenaamde „molekulaire asymmetrie” van organische 
verbindingen en hunne optische aktiviteit, en meer in het bijzonder 
l ) loc.cit. 
-) L. Pasteur, Récherches sur la Dissymmetrie Moléculaire; Leqons professées 
devant la Société Ghimique de Paris, (1860). 
