1270 
te brengen. Sedert dien toch is men de aanwezigheid van elfn w-vaient 
atoom, dat met n ongelijkwaardige snbstituenten verbonden is, als 
de noodzakelijke voorwaarde gaan beschouwen, waaronder het door 
Pasteur bedoelde geval, eener mogelijke spiegelbeeld-isomerie zal 
intreden ; ja zelfs heeft men, zooals Guye’s : ) suggestieve beschouwingen 
leeren, den min of meer sterken graad van die molekulaire asymmetrie 
in onmiddellijk verband willen brengen met de meer of minder 
groote verschillen, die er bijv. in de massa’s tusschen die n substi- 
tueerende atomen of radikalen bestonden. Daarbij treedt dan blijkbaar 
de voorstelling op den voorgrond, dat een chemisch molekuul, hetwelk 
zulk een „asymmetrisch atoom” bevat, ook als ruimtelijk komplex 
inderdaad door een volledig gebrek aan symmetrie gekenmerkt zal 
zijn, en dus in den vollen zin van het woord „asymmetrisch” moet 
heeten. 
Zoolang men op het standpunt staat, dat inderdaad de gewone 
chemische verschillen der om ’t meerwaardige atoom gegroepeerde 
radikalen, bij dit alles den doorslag geven, is het wellicht in 
vele gevallen geoorloofd, om het molekuul als een komplex aan 
te zien, aan hetwelk geene symmetrie-eigenschappen meer eigen 
zijn. Toch moet er reeds dadelijk op gewezen worden, dat zulks 
geenszins een noodzakelijk besluit is : bij de onbekendheid met den 
ongetwijfeld zeer gekompliceerden bouw der atomen zelve, is het 
voorbarig te meenen, dat het molekuul voor andere fysische eigen- 
schappen zich nog niet zeer wel als een min of meer symmetrisch 
geheel zou kunnen gedragen, aangezien toch het „gemis aan sym- 
metrie-vlakken”, gelijk het bij deze uiteenzetting gemeenlijk op den 
voorgrond pleegt te worden gesteld, bij een ruimtelijk komplex 
geenszins tot een gemis aan symmetrie behoeft te voeren, noch deze 
voorwaarde alléén voldoende is, om het optreden der groepeering 
in twee niet-dekbare spiegelbeeld-vormen als een noodzakelijk gevolg 
met zich te brengen * 2 ). 
h Ph. A. Guye. Gompt. rend. 110 . 744 (1890); Thèse Paris, (1891). 
2 ) Wanneer men bijv. de voorstelling huldigt, dat de atomen der verschillende 
elementen, ondanks hunne verschillende geaardheid, toch struktuurelementen bevatten 
die aan hen alle gemeen zijn, en dat het juist de ruimtelijke plaatsing dier bestand- 
deelen (elektronen-stelsels bijv.) zijn, welke de symmetrie der fysische eigenschappen 
of althans van sommige daarvan, bepaalt, dan volgt dus uit de chemische onge- 
lijkheid der substituenten volstrekt niet, dat het bepalende ruimtelijk stelsel van die 
struktuur-elemenlen der atomen, ook noodzakelijk een niet-symmetrisch komplex 
zou moeten vormen. Zoolang wij niet weten, waarvan de fysische asymmetrie der 
molekulen eigenlijk afhangt, is het m. i. niet geoorloofd, de chemische ongelijkheid 
der substituenten als de noodzakelijke voorwaarde voor de fysische asymmetrie 
aan te zien ; zij is hoogstens als eene blijkbaar bijzonder gunstige omstandigheid 
daarvoor te beschouwen. 
