1275 
Wat nu de spiegelbeeld-isomerie i.e. betreft, zoo kan deze voor 
liet kation in alle deze gevallen worden duidelijk gemaakt, door de 
volgende beelden, welke uit de bekende WERNER’sche oktaëdrische 
ruimtegroepeering der zes gelijkwaardige koord inatie-plaatsen rondom 
het kobalt-atoom, zonder veel bezwaar af te leiden zijn. 
Fig. 1. 
Eene nadere beschouwing der symmetrie van deze ruimtelijke 
groepeeringen, in verband met den plansymmetrischen atomistischen 
bouw van het aethyleendiamine-molekuul, leert, dat deze komplexe 
kationen wel degelijk „symmetrisch” zijn en dat zij als symmetrie- 
elementen bezitten : êêne bipolaire drie-tallige hoofd-as, en drie polaire, 
tweetallige assen loodrecht daarop, welke elkaar onder hoeken van 
60° (of 1 20°) snijden ; het vlak, waarin deze drie tweetallige assen 
gelegen zijn, is evenwijdig aan het, in bovenstaande figuren rechts- 
boven, resp. links-boven liggende oktaëdervlak ; voorts is er noch een 
symmetriecentrum, noch eenig symmetrie- vlak in de struktuur aan- 
wezig. De symmetrie is dus die, welke in de kristalkunde onder- 
scheiden wordt als toekomende aan de vormen der trigonaal-trape- 
zoëdrische klasse: deze symmetrie vertoonen bijv. ook de kristallen 
van den cinnaber, van het kwarts, van enkele kamfersoorten, enz. 
Evenals bij de kristalvormen dezer stoffen, zijn ook de beide hier 
schematisch afgebeelde kationen niet met hunne spiegelbeelden dek- 
baar, en zullen dus de betr. zouten in twee modifikaties kunnen 
optreden, welke zich als rechter- en linkerhand tot elkaar verhouden. 
Merkwaardig is het, dat van eene vingerwijzing naar zulke trigonale 
symmetrie wellicht sprake kan zijn in het feit, dat de racemische 
verbindingen van het chloride en het bromide met drie molekulen 
water, en, evenals ook het racemische nitriet, met schijnbare of 
reëele trn/onale symmetrie kristalliseeren (zie Verh. II). Ongelukkiger- 
a 
ï. 
