1358 
Nu is het natuurlijk niet mogelijk uit de gegevens der waar- 
neming te onderscheiden tusschen de drie gevallen van § 2, en ook 
zullen de onder deze drie veronderstellingen berekende correcties 
slechts weinig verschillen. Daar evenwel kleine veranderingen in 
den kromtestraal, ot in de waarde van g, grooten invloed hebben 
op de afplatting, is het niet onmogelijk dat door onnauwkeurigheden 
in de reducties de waarde van e vervalscht is. Helmert 1 ) zegt naar 
aanleiding van het groote verschil tusschen de afplatting, door 
Bessel = 299.15) en Clarkk (293.47) uit gedeeltelijk dezelfde 
waarnemingen afgeleid, dat dit verschil reeds verklaard kan worden 
door een verschil van weinige meters in de hoogte van de geoïde 
boven de normaal-ellipsoïde. Als dit zoo is, kan men van aanzienlijk 
grootere verschillen in de isostatische reductie een degelijk effect 
verwachten. 2 ) 
Het komt mij om deze redenen voor dat aan de overeenstemming 
dei waarden (Ij, (II) en (II') geen gewicht gehecht moet worden. 
Het is a priori volstrekt niet zeker of ze op hetzelfde normaal- 
oppervlak betrekking hebben, en hun onzerheid is ongetwijfeld 
aanzienlijk grooter dan door de middelbare fouten wordt aangegeven. 
Wat betreft de bepaling uit de maansparallax, in de voorafgaande 
mededeeling werd daaruit gevonden 
e-i = 293.5 ........ (UI) 
Tevens werd daar echter aangetoond, dat ook de waarde 296.0 
nog niet geacht kan worden met de waarnemingen in strijd te zijn. 
Ten slotte de bepaling uit de maanstheorie. Deze geeft J, en 
daaruit f door de vergelijking (!'). De voornaamste term, waaruit 
gewoonlijk J bepaald wordt, is een periodieke term in de breedte 
met eene periode van een maand en waarvan de coëfficiënt is, 
volgens de theorie van Brown .- 3 ) 
B — — [3.7046] J — 0".01 7. 
Brown vindt uit de waarnemingen 4 * * * * 9 ) 
B = — 8". 19 ± 0".06 — [O'UO ± 0".20] . T, 
] ) Geoid und Erdellipsoid, l.c. blz. 18. 
2 ) De waarden van e uit verschillende reductiemethoden (en verschillende com- 
binaties van waarnemingsstations) loopen dan ook voor de Amerikaansche bepa- 
lingen zeer uiteen. Zoo b.v. uit de waarnemingen in de Vereenigde Staten en 
Alaska volgens de isostatische reduclicmethode 300.4 + 0.7 en volgens de reductie 
als in vrije lucht 291.2 + 0.7. Zie Bowie, 1 c. blz. 26. 
s ) Part V, Chapter XIII. (Memoirs of the R. A. S , Vol. LIX, Part I). Op p. 80 
staat de coëfficiënt aangegeven als - 8".355 sin (u\ + 4). Dit moet zijn - 8" 553 
9 Monthly Notices, Vol. LXXIV, blz. 564. De door Brown gegeven waarschijn- 
lijke fouten heb ik omgezet in middelbare fouten. 
