1373 
Graadmeting. — De Heer Cardinaal doet, ook namens den Heer 
H. G. v. o. Sande Bakhuijzen, een mededeeling naar aanleiding 
der aanbieding van de dissertatie van den Heer F. A. Vening 
Meinesz : ,, Bijdragen tot de theorie der slingenvaarnemingen” . 
De schrijver dezer dissertatie voert in opdracht der Rij kscom missie 
voor de Graadmeting en Waterpassing nauwkeurige zwaartekrachts- 
metingen uit. Bij de daarvoor gebruikte slingertoestellen wordt g tot 
op 0,001 cM. nauwkeurig bepaald. 
Hierbij was rekening te houden met de storende invloeden, die 
zich altijd doen gelden t. w. het onnauwkeurige der eindige amplitude, 
de buiging, den invloed der omringende atmospheer, de onzuiver- 
heden bij de ophanging aan het mes en de beweging van het 
ophangpunt. Maar buitendien — en dit is wel een karakteristiek 
onderdeel der behandeling — worden ontleed de storende invloeden, 
die zich meer bepaald in Nederland doen gelden, en welke voort- 
komen uit de slapte van den bodem. Deze invloeden zijn : de onregel- 
matige slingering door de beweging van het ophangpunt en de 
onnauwkeurigheden, die ontstaan, wanneer men een tweeden slinger 
aanbrengt en dien laat medeslingeren. Dit geeft nu aanleiding tot 
een bespreking van de methoden, om deze storingen zooveel mogelijk 
te elimineeren, welke methoden als statische methode, interferentie- 
methode, tweeslingermethode en stootmethode nader worden omschre- 
ven, terwijl ook een integratiemethode der zeer ingewikkelde uit- 
drukkingen, die men voor meerdere slingers verkrijgt, wordt gegeven. 
Deze laatste methode wordt door meetkundige figuren toegelicht. 
Geologie. — De Heer Wichmann biedt eene mededeeling aan van 
den Heer Jhr. Dr. C. G. S. Sandberg : „Over eene mogelijke 
verklaring van het Vulkanisme” . 
(Mede aangeboden door den Heer Juuus). 
Ter verklaring van het verschijnsel der vulkanische uitbarstingen 
en van de wijze van zijn ontstaan, heeft men langen tijd meenen 
te moeten aannemen, dat groote hoeveelheden zeewater plotseling in 
aanraking werden gebracht met het gloeiende, in vloeibaren toestand 
verkeerende magma, door middel van een diepgaanden spleet of scheur. 
b Dit geldt voor de gangbare begrippen in meer moderne tijden ; omtrent de 
begrippen welke heerschten in de Oudheid en omtrent de ontwikkeling der ideeën 
over liet ontstaan en het wezen van het vulkanisme, tot op heden, verwijs ik naar 
de uitvoerige uiteenzettingen daarvan in „Der Vulkanismus" van F. v. Wolff, 1914. 
