1 375 
dei' vaste sloffen (diep-zee slijk). Naarmate de sedimentatie echter 
voort gaat, vermeerdert in dat mengsel, door samenpakking liet 
gehalte der vaste stoffen ten koste van het watergehalte. 
Uiteindelijk zal het watergehalte \an de afgezette laag, niet 
grooter zijn, dan dat van den inhond van de vaccuolaire ruimten 
welke tnsschen de (aan elkaar grenzende) deeltjes der vaste stof, 
waaruit het sediment is opgebouwd, zijn blijven bestaan. 
Om nu tot eene appreciatie te kunnen geraken van de hoeveelheid 
zee-water, die in sedimentaire gesteenten op grootere diepten onder 
het oppervlak der aarde uit dien hoofde aanwezig zou kunnen zijn, 
dient allereerst nagegaan te worden wat het vaccuolaire volume van 
gesteenten (sedimentaire) kan bedragen. 
Dit zou, indien men aan mocht nemen dat de samenstellende 
deeltjes volkomen bolvormig waren, alleen afhankelijk zijn van de 
wijze van opstapeling en van 25,95 % tot 47,64 % bedragen van liet 
totale volume. (5), (6), (7). 
Daar de samenstellende deeltjes echter niet volkomen bolvormig 
zijn, moet het vaccuolaire volume empirisch bepaald worden ; dit 
blijkt zich voor zanden en kleien te bewegen tnsschen de waarden 
van 16 tot 70 * 2 ) volumeprocenten. Hierbij blijkt zich het merkwaardig 
feit voor te doen, dat de water-capaciteit van gesteenten toeneemt 
naarmate de samenstellende bestanddeelen kleiner zijn. (5) (7). 
Het bovenstaande gekit echter voor gesteenten welke, relatief, na 
aan de oppervlakte gelegen zijn ; de vraag is nu of wij voor afzet- 
tingen op groote diepte gelegen, gelijksoortige waarden mogen aan- 
nemen. 
De groote hoeveelheden aard-olie, water en gassen welke op diepten 
van meer dan 1000 AI. kunnen voorkomen in sedimentaire gesteenten, 
schijnen er reeds op te wijzen, dat eene dergelijke conclusie niet 
onwaarschijnlijk kan worden geacht. 
Wij hebben echter meer directe aanwijzingen in het vastgestelde 
vacuolaire volume van de Dakota-zandsteen (Cenomanisch) en de 
Potsdam -zandsteen (Paleozoïseh). 
Uit de onderzoekingen van F. H. King blijkt, dat de Dakotazand- 
steen onder het niveau-hydrostatique 15°/„ tot 38% van zijn volume 
aan water bevat, en dat de veel oudere Potsdam-zand steen van 
1 0°/ 0 tot 38% water inhoudt 3 ). (5) 
!) Dc vraag of grootere open ruimten op zeer groote diepten mogelijk moeten 
worden geacht, wordt hier buiten beschouwing gelaten ; neemt men die mogelijk- 
heid aan dan zou het water- gehalte grooter kunnen zijn dan boven aangenomen 
2 ) loc. cit. (7) p. 127 en (5). 
3 ) Newkll vond weliswaar in een marmer slechts een watergehalte vanO,62°/ 0 , 
