1409 
kaansche boortoestellen (óperaplioon). Bij Helmholtz, „Tonempfmd- 
ungen” vindt men een opmerking aangaande de resonantie van 
trechters. De zooeven beschrevene heeft d 2 tot resonancetoon. Dit 
is gemakkelijk te bepalen, wanneer men aan de spits een opening 
laat (van 2 mM. doorsnee) en liet Rayleighsche spiegeltje hiervoor 
brengt. Bij het klinken van den resonancetoon slaat het dan plotse- 
ling zeer breed uit. Bij alle overige tonen zal men met voortloopende 
geluidsgolven te doen hebben, waarvoor de conus als indifferente 
opvangtrechter fungeert. Weer moest een klein watje, vlak bij de 
opening geschoven, de storende luchtstroomen tegenhouden. 
§ 3. Stipvormige geluidsbronnen. 
Stipvormige geluidsbronnen zijn te verkrijgen 1°. door in het 
looden tusschenschot van een spreekbuis een fijne opening, stel b.v. 
van één mM., aan te brengen; 2°. door de luchtkamer van een 
thermotelefoon eveneens één centrale opening van 1 mM. te geven. 
In beide gevallen komt het spiegeltje nauwkeurig gecentreerd vóór 
het fijne gaatje, waardoorheen liet geluid wordt geleid. Op beide 
manieren kan het geluid naar verkiezing worden gevarieerd, want 
het aantal tonen en intensiteiten, dat door een lange, wijde buis naar 
het diaphragma kan worden geleid, is onbepaald en evenzoo is de 
toonomvang van den thermotelefoon zeer groot, van den lagen, niet 
eens samenvloeienden toon van een onderbrekingsrad af tot het 
hooge sis-geluid 1 ) toe. Ook de intensiteit van het thermotelefoon- 
geluid kan met kunstmatige hulpmiddelen binnen zeer wijde grenzen 
worden gevarieerd. Electie is er bij het laatste hulpmiddel alleen 
voor den eigentoon van de luchtkamer, maar deze ligt, wanneer 
men een kleine luchtkamer kiest — en dit is raadzaam — zoo 
hoog, dat men er verder geen rekening mee heeft te houden. 
De beide methoden geven voortloopende geluidsgolven, wier energie 
voortdurend door de geluidsbron wordt geleverd en door de stip- 
vormige opening van 1 mM. doorsnee naar buiten treedt. Geeft de 
stipvormige geluidsbron nog eerst toegang tot een opzettelijk inge- 
schoven luchtkamer, die als intermediair dient alvorens het geluid 
genieten wordt, dan varieeren de uitkomsten grofweg evenredig met 
de grootte van de luchtkamer. Vooral met een stipvormige geluids- 
bron van Ys mM. doorsnee treden de verschillen scherp aan het 
licht. Als oorspronkelijker! voortbrenger van het geluid neme men 
'j Volgens adsistent VV. van ükei Elst in toonhoogte overeenstemmend met den 
resonancetoon van een c 6 -resonator (8000 v.d.). 
