1411 
Physiologie. — De Heer Wertheim Salomonson biedt eene mede- 
deeling aan van den Heer S. de Boer: „Over hel hart - 
rhythme ” . (Derde mededeeling). 
(Mede aangeboden doör den Heer Zwaardemaker). 
Over de componenten van het a-v-interval. 
Bij de beoordeeling van de stoornissen der rhyth miselie functie 
van bet hart, speelt het a-y-interval een betrekkelijk groote rol. Het 
is dus wel van belang precies te weten door welke factoren de 
duur van dit interval bepaald wordt. Wanneer we dit interval 
bepalen, dan meten we den tijd, die verloopt tusschen het begin 
van de boezemsystole en het begin van de hieropvolgende systole 
van de kamer. Wat we op deze wijze bepalen is dus niet alleen 
de voortplantingstijd van den prikkel van de intredingsplaats in den 
boezem tot die in de kamer; het is toch duidelijk, dat we bij onze 
bepaling niet den tijd hebben uitgeschakeld, dien de prikkel noodig 
heeft gehad om de kamer aan te spreken d. w. z. den tijd der latente 
prikkeling. Doen we nu onze bepalingen bij mechanische curven, 
dan is dit laatste bedrag vrij groot, doch ook bij de electrogrammen 
bestaat deze latente tijd. 
Het is nu mijn bedoeling dat met eenige curven aan te toonen. 
In Fig. i zien we twee eurverijen van een gesuspendeerd kikkerhart; 
het rhythme van boezem en kamer is gehalveerd. Een prikkelaar is 
aangebracht aan de basis ventriculi, waardoor we op het eind van 
de diastole een extraprikkel toedienen, (de sluitingsslagen, waarbij 
het signaal naar beneden gaat, zijn afgeblend, de openingsslagen 
— beweging van het signaal naar boven — bereiken de kamer). 
De eerste prikkel van de bovenste curverij valt in de refractaire 
periode. De tweede openingsslag, die later invalt in de hartperiode, 
geeft aanleiding tot een extfasystole met een vrij lange latente 
periode. Na deze extrasystole volgt de boezemsystole van liet normale 
rhythme; het «-y-interval tusschen deze boezemsystole en de daarop 
volgende systole van de kamer is bijna tweemaal zoo lang als het 
a-y-interval van het ongestoorde rhythme. Het is duidelijk, dat de 
oorzaak hiervan ligt in de verminderde prikkelbaarheid van de 
kamermuseulatuur door de verkorting van de voorafgaande pauze; 
de van den boezem aankomende prikkeling heeft meer tijd noodig 
om de kamer aan te spreken. 
Op de tweede rij van deze figuur zien we dit nog eens herhaald 
met hetzelfde gevolg voor een prikkel, die iets vroeger invalt. We 
