1417 
De binnenspieren van liet vogel oog, zoowel de irisspieren (met 
uitzondering van den m. dilatator pnpillae) als de muscnlns eiliaris, 
vertoonen namelijk, zooals reeds sinds de klassieke onderzoekingen 
van Brücke en H. Müller bekend is, een merkwaardige eigenschap, 
die onder de overige vertebraten slechts bij de reptilien terug te 
vinden is, namelijk dat de spiervezelen een duidelijke dwarse stre- 
ping bezitten. 
Slechts de door Grynfellt, Andreae, Zietzschmann e. a. nauw- 
keurig bestudeerde m. dilatator pnpillae van de membraan van Bruch 
vertoont volgens deze onderzoekers geen dwarse streping. 
Door dit dwarsgestreept zijn gaan de spiervezelen van de binnen- 
spieren van het vogeloog gelijken op de willekeurige skeletspieren. 
Onderzoekt men nu evenwel den bouw dezer spiervezelen, met name 
van de irisspieren, nauwkeuriger, dan blijken nog al eenige afwij- 
kingen te bestaan. 
In de eerste plaats bezitten, zooals reeds in 1883 door Geberg 
werd opgemerkt, de spiervezelen geen duidelijk verdikt, de spier- 
vezelen beschermend sarcolemma. Wel wordt de inhoud van de 
spiervezelen door een vliesje bijeengehouden, maar dat is zoo uiterst 
ijl en dun, dat het dikwijls slechts met moeite kan worden onder- 
scheiden, en dat het meer den indruk maakt van een door bind- 
weefselcellen aan de buitenzijde versterkte afscheiding, dan als de 
stevig verdikte, vliezige, aan de binnenzijde kernen vertoonende 
omhulling, die wij bij de skeletspiervezelen met den naam van 
sarcolemma bestempelen. 
In de tweede plaats zijn de spiervezelen uiterst rijk aan proto- 
plasma (sarkoplasma) en bezitten zij slechts weinig dwarsgestreepte 
elementen. De myofibrillen komen daarbij in de spiervezelen voor 
als platte banden, die in dunne spiervezelen vrij regelmatig in het 
sarcoplasma van de vezel verspreid liggen, doch in dikkere spier- 
vezelen op een eigenaardige wijze gerangschikt zijn, die uit de aan deze 
mededeeling toegevoegde afbeeldingen van dwars doorsneden spier- 
vezels tig. 2, 4 en 5 duidelijker blijkt dan uit een lange beschrijving. 
Vooral bij de dikke spiervezelen uit de iris van het kippenoog was 
deze eigenaardige rangschikking van de contractiele fibri llen duidelijk 
zichtbaar. 
Tusschen de gevouwen en dikwijls als ’t ware in elkaar gerolde 
banden van myofibrillen bevindt zich doorgaans slechts een uiterst 
dunmazig, eenigszins korrelig sarcoplasma. Aan de buitenzijde van 
den bundel van myofibrillen banden is het sarcoplasma doorgaans 
sterk gekorreld, en in groote hoeveelheid aanwezig. Somtijds was 
deze korreling door de geheele dwarse doorsnede van de spiervezel 
93 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXlll. A". 1914/15. 
