1458 
op een frequentie .1 *) wanneer liet dwarsstaafje aangebracht was, dan 
was de frequentie zonder dwarsstaafje ongeveer 48,8, d.w.z. ongeveer 
gelijk aan de frequentie van den wisselstroom. 
Men was nu zeker dat het meetrillen met de grondtrilling van 
den ophangdraad zou plaats hebben. Om nu echter het traagheids- 
moment nauwkeuriger te bepalen, werd, nadat het staafje weer 
binnen den klos was gehangen, door verlenging van den draad op 
een zoo sterk mogelijke resonantie ingesteld. Dan mocht men aan- 
nemen dat de frequentie der eigentrillingen gelijk was aan die van 
den wisselstroom, waarvoor 46,2 werd gevonden. Nadat vervolgens 
weer de inrichting uit den klos was verwijderd en met het dwars- 
staafje was bezwaard, werd voor de frequentie gevonden 1,14. Uit 
deze getallen volgt 
Het bleek nu vooreerst dat Effect II, d. w. z. trillingen ontstaan 
door permanente polen in het staafje, geen rol speelde. De dubbele 
uitslag bleef onveranderd wanneer de stand der as van de klossen 
ten opzichte van de verticaal door de voetschroeven veranderd werd, 
zoodat horizontale wisselende velden ontstonden. 
Effect III evenwel, dat veroorzaakt werd door de excentrische 
ligging der wisselende polen, in samenwerking met statisch-magneti- 
sche velden, was duidelijk waar te nemen. De dubbele uitslag ver- 
anderde aanstonds als men een permanenten magneet nabij den 
klos bracht. Dat ook het aardmagnetisme een invloed had bleek 
duidelijk. Was het niet gecompenseerd dan kreeg men bij instelling 
op resonantie eene verbreeding van het schaalbeeld tot 3 cM. bij 
45 cM. schaalafstand. Bij alle verdere proeven werd dus het aard- 
magneetveld gecompenseerd. De metingen tot het vaststellen der 
compensatie geschiedden met den aardinductor en den ballistischen 
galvanometer. De horizontale en verticale componenten van het veld 
der aarde werden ieder afzonderlijk gecompenseerd door middel van 
hoepels met koperdraad bewonden, van ongeveer 1 M. middellijn. 
De doorgezonden stroom werd door accumulatoren geleverd, terwijl 
precisie-ampèremeters van Siemens en Halske eene voortdurende 
controle mogelijk maakten. 
Dat de compensatie bereikt was, bleek, wanneer men het boven- 
einde van den ophangdraad draaide. Zoolang nl. het aardmagnetisme 
nog op den door den wisselstroom gemagnetiseerden draad werkte 
q Met frequentie bedoelen wij steeds het aantal volle schommelingen per 
seconde. 
