41 
dit door mij werd vermoed, heb ik het stelsel cyaan aan den Heer 
T KR wen ter onderzoek opgedragen, met liet doel, om uit te maken, 
of men bij liet stelsel cyaan, evenals bij den fosfor met innerlijke 
evenwichten te doen heeft. 
Een eerste vereischte daarbij was te beschikken over cyaan van 
groote zuiverheid en juist dit gedeelte van het onderzoek leverde 
zeer moeilijk te overwinnen bezwaren op. Bij de bereiding van 
cyaan wordt steeds een deel ontleed, en tengevolge daarvan is het 
product stikstofhoudend. Het verwijderen van deze stikstof leverde 
nu groote moeilijkheden op en eerst na langen moeitevollen arbeid, 
waarbij het vaste cyaan aan herhaalde gefraetioneerde sublimatie 
werd onderworpen, gelukte het eindelijk cyaan van zóó groote zui- 
verheid te verkrijgen, dat het onderzoek omtrent de komplexiteit 
van cyaan kon worden aangevangen. Het resultaat beloonde de 
moeite. 
De komplexiteit werd, evenals dit bij den fosfor geschiedde, nage- 
gaan door bepaling van stollingskrommen onder volkomen dezelfde 
omstandigheden tijdens de stolling. Het verschil bij de opeenvolgende 
proeven bestond alleen hierin, dat in het eene geval de vloeistof van 
te voren langzaam en in het andere geval snel van hoogere tempe- 
ratuur was afgekoeld. 
Evenals verwacht werd was het resultaat, dat bij langzame voor- 
afgaande afkoeling een stol lij n met volkomen horizontaal fusschen- 
stuk optrad, terwijl dit ontbrak, wanneer van te voren snel werd 
afgekoeld. Het begin-stolpunt kon in dit laatste geval U.°5 worden 
verhoogd. Het resultaat was dus qualitatief hetzelfde als bij den 
fosfor en laat met duidelijkheid zien, dat zuiver vloeibaar cyaan uit 
verschillende molecuulsoorten is opgebouwd, die zich bij langzaam 
werken met elkaar in evenwicht stellen. Ofschoon vast cyaan ten- 
gevolge van zijn klein warmtegeleidingsvermogen bij de bepaling 
der opwarmingskrommen geen betrouwbare resultaten opleverde, 
mogen wij zonder eenigen twijfel aannemen dat, wat voor de vloei- 
stofphase geldt, ook voor de vaste phase gelden zal, al is het op 
minder duidelijk aan te toonen wijze. 
Het is overigens duidelijk, dat het voor ons doel voldoende is de 
komplexiteit van een der phasen aan te toonen, zoodat het geen 
bezwaar is, dat paracyaan voor een onderzoek omtrent zijn innerlijke 
samengesteldheid absoluut niet toegankelijk is. 
Op grond van het verkregen resultaat kunnen wij dus besluiten, 
dat fosfor en cyaan inderdaad volkomen vergelijkbare stelsels zijn. 
Voordat wij nu overgaan tot een bespreking van de pseudostelsels, 
waarin de unaire stelsels fosfor resp. cyaan thuis belmoren, is het 
