23 
lair geblazen, en de wijde buis werd nu hieraan gelascht in de 
onmiddellijke nabijheid van de capillair. Hierdoor werd tevens ruimte 
gewonnen, want het gebogen gedeelte van de wijde buis verviel. 
Nog bleet' evenwel vloeistof boven de capillair staan, die een ge- 
makkelijk terugstroomen belette. Bovendien bleek de doorstroomings- 
tijd afhankelijk te zijn van de wijze, waarop de vloeistof langs den 
wand van den bol uit de capillair neerstroomde. 
Ten slotte werd toen de capillair van een verlengstuk voorzien 
tot dicht bij den bodem van den bol (zie Figuur). Bij het omkeeren 
steekt nu het uiteinde van de capillair boven de vloeistof uit en het 
terugstroomen geschiedt zonder moeite. Tijdens de bepaling stroomt 
de vloeistof voortdurend onder het vloeistotoppervlak uit. Zooals de 
figuur doet zien, wordt bij het vervaardigen 
van den toestel de bol, nadat er een rond gat 
in is geblazen, over de capillair zelve heen 
geschoven en erop vastgesmolten. De eind- 
vorm van het toestel is uit de teekening vol- 
doende duidelijk. De vloeistof wordt door het 
spruitje A toegevoerd; na de vulling wordt dit 
afgesmolten. In omgekeerden stand vult de 
vloeistof den bol B en een gedeelte van de 
wijde buis. Wordt de viscosimeter nu weer 
rechtop gezet; dan loopt de vloeistof gedeel- 
telijk uit de wijde buis naar den bol, waar ze 
de capillair afsluit, tegelijkertijd begint de 
strooming door de capillair, men ziet den 
meniscus door de bovenste bocht heengaan; 
op het oogenblik, waarop de vloeistof een 
streep boven den bol B passeert, wordt een 
chronometer in beweging gebracht. Deze streep vervangt de ver- 
nauwing in Ostwald’s viscosimeter, waarbij n.1. licht wat vloeistof 
blijft hangen. B stroomt door de capillair heen leeg en het horloge 
wordt stop gezet, wanneer de vloeistof in de capillair duikt. Daarna 
wordt alles weer onderste boven gekeerd en heel vlug loopt de bol 
dan leeg. 
De viscosimeter wordt in een wijdere buis vastgezet, waarin een 
constant temperatuurbad wordt onderhouden ; deze buis is zoo opge- 
steld, dat ze gemakkelijk omgedraaid kan worden. 
Het geheele apparaat is niet langer dan 15 cM. en kan bij een 
keuze van een nauwere capillair of een grooteren bol nog wel iets 
korter genomen worden. 
Er werden geen absolute bepalingen verricht. De doorstroomings- 
