Naarmate het punt X zich echter verder van N verwijdert, wordt 
ook de hoeveelheid damp, die aan de reactie deelneemt, grooter. 
De hoeveelheid warmte, die bij de condensatie van dezen damp 
ontstaat, zal dus eveneens grooter worden. Deze zal nu in een 
bepaald punt M de warmte, die voor de vloeistofvorming noodig 
is, juist compenseeren, zoodat AID— 0 wordt. In het punt M is de 
raaklijn dus horizontaal. 
Bij verdere beweging van het punt X in negatieve richting wordt 
A W negatief; daar A W en A V nu beide negatief zijn zoo zal het 
punt X eene kurve als ML in tig. 4 doorloopen, waarop bij dalende 
temperatuur de druk eveneens afneemt. 
Wij laten thans liet punt A zich van S uit tot even voorbij het 
punt D (tig. 4) bewegen. De in het punt S optredende driephasenreaetie 
F + F' ~1 L of F' ^ F -f L of F + L 
gaat dan in een der reacties : 
F- f- F + L ^ G of F' + L ^ F + G of F + L ^ F' + G 
over. Deze overgang grijpt, naar gelang van de ligging der punten 
F,F' ,L en G ten opzichte van elkaar, volgens een der reactiereeksen 
1—12 plaats. Daar voor ieder dezer reacties AID en A V positief 
zijn, zoo zal het punt X een kurve SD R doorloopen waarop bij 
dalende temperatuur de druk afneemt. 
Beweegt het punt X zich verder in positieve richting, dan kunnen, 
zooals vroeger met een enkel voorbeeld besproken is, weer andere 
reacties optreden; er bestaat dus de mogelijkheid dat de kurve DU 
in haar verderen loop van richting verandert. Wij komen hierop 
later terug. Uit bovenstaande beschouwingen volgt : bij eene beweging 
van het vierphasen-evenwicht F -f- F' L -(- G in positieve richting 
bereikt het achtereenvolgens een druk- en een temperatuurmaximum, 
het minimumsmelt- en het maximumsublimatiepunt. 
Wij hebben bij bovenstaande beschouwingen aangenomen dat bij 
de driephasenreaetie, die in het punt S optreedt, het volume toe- 
neemt. Als het volume afneemt, dan komt het punt S op den tak 
MN der vierphasen-kurve en gaat de smeltlijn Sd" van S uit naar 
lagere temperaturen. 
Wij hebben boven gezien dat het vierphasenevenwicht F-\-F' -j- A -(- G 
door de punten der kurve LSDR der tig. 4 voorgesteld wordt. Bij 
toe- of afvoer van warmte of bij volumeverandering ontstaat uit 
dit evenwicht een der vier driephaseneven wichten : 
F+ F + L, FM F + G, FM L + G of F -f L + G. 
Men kan zich nu de vraag stellen door welke punten van liet 
P, 7 -diagram deze even wichten voorgesteld worden. 
2 
Verslagen der Afdeeling Natuark. Dl. XXII. A°. 1913/14. 
