97 
mededeeling doen volgen. Mij gaf die nieuwe vorm echter aanleiding 
te onderzoeken, in hoeverre de term kan ontstaan zijn uit de om- 
standigheid dat op liet voetspoor van Newcomb aan het geheele 
onderzoek afwijkingen in rechte klimming in plaats van in lengte 
ten grondslag waren gelegd. 
Het groote voordeel dezer handelwijze is dat daardoor met de 
waarnemingsfouten in rechte klimming niet vermengd worden die 
der declinatiebepalingen, doch men moet nu letten op de verschillen 
tusschen de beide afwijkingen 6a en ól, ook in verband met de 
breed te fouten. Newcomb gaat ook op blz. 12 en 16 van zijn „Investi- 
gation” nauwkeurig deze verschillen na; hij vindt 
a ■=. / — 2°. 5 sin 21 — 1°.1 sin (21 — O) -f- 1°.1 sin 6 
en 
da da „ da 
da=— él + — éd + — ói 
dl dd di 
waarin 6 de lengte van den knoop voorstelt, en stellende 
ól = óa — P 
P =r (+ 0.01 8dtf — 0.037 ól) cos {21 — 6) 
— 0.087dZ cos 21 
-f- 0.01 8661 cos 6 
-(- 0.21 éi sin 6 
— 0.2lói sin {21-6) 
Newcomb toont dan verder aan dat P geene merkbare termen 
bevat, wier periode die van g nabijkomt, zoodat hun invloed op zijn 
en evenzoo op ons onderzoek gering zijn moet. 
De waarde van den term O.OiSd# is sinds den tijd van Newcomb 
toegenomen, daar 66 nu omstreeks 10" bedraagt, doch ook bij ons 
onderzoek is zeker zijn invloed te verwaarloozen. 
Newcomb heeft hierbij echter niet gedacht aan eene constante fout 
in de breedte, hoewel hij zelf juist opmerkzaam gemaakt had op het 
ongegronde van Hansen’s onderstelling dat zwaartepunt en middelpunt 
der maan uit elkander zouden liggen in de richting van den voerstraal. 
De invloed van zulk eene fout op de A.R. is 
da sin e 
d[3 cos 2 6 
of, daar de grootste afwijking van cos 2 6 van de eenheid, voor 
A = 90° of 270°, 0.16 bedraagt, nagenoeg: 
da 
— — 0.40 cos A. 
d(i 
Wij zien dus dat onze term wat zijn vorm betreft, daar middelbare 
7 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXII. A u . 1913/14. 
