98 
lengte in de baan en lengte in de ecliptica hier wel mogen verwisseld 
worden, geheel door eene breedtefbut zou kunnen worden verklaard, 
en tevens dat de breedtecorrectie 1''.65 zou moeten bedragen, dus 
Hansen’s term — 1".0 meer dan compenseerende. Daar nu E. F. v. d. 
San de Bakhuïzen uit de declinatiewaarnemingen te Green wich, na 
deze zoo goed mogelijk van systematische fouten bevrijd en op het 
fundamentaalsysteem van Newcomb herleid te hebben, zoowel uit de 
rand waarnemingen als uit die van Mösting A, slechts eene breedte- 
correctie van — J— 0".20 afleidde, terwijl bij gebruik der ongecorrigeerde 
declinaties die correctie waarschijnlijk negatief zou gevonden zijn, 
zoo blijkt wel dat, wanneer ik, in plaats van verschillen A a, uit de 
Greenwieh-waarnemingen afgeleide verschillen AA had gebruikt, eene 
empirische lengteterm van ongeveer hetzelfde bedrag zou gevonden zijn. 
Natuurkunde. — De Heer Kamerlingh Onnes biedt aan Supple- 
ment No. 30/. bij de Mededeelingen uit het Natuurkundig 
Laboratorium te Leiden: W. H. Keesom. „Over de toestands- 
vergelijking van een ideaal eenatomig gas volgens de theorie 
der quanta” . 
(Mede aangeboden door den Heer H. A. Lorentz). 
§ 1. Inleiding. Overzicht. Door Debije ’) is aangetoond, dat eene 
goede overeenstemming met de waarnemingen betreffende de speci- 
fieke warmte van vaste lichamen verkregen kan worden door de 
betreffende theorie van Einstein * 2 ) in dien zin te wijzigen, dat men 
de formule 3 ), die Pi.anck voor de gemiddelde energie bij de tem- 
peratuur T van een lineairen elsctrischen oscillator heeft opgesteld, 
toepast op de verschillende mogelijke hoofdtrillingswijzen van een 
vast lichaam. 
Het ligt nu voor de hand die beschouwingswijze ook op andere 
materieele systemen, die als oscillator kunnen fungeeren, toe te 
passen, en dus te onderzoeken, of de gevolgen, waartoe men komt 
L P. Debije. Ann. cl. Pliys. (4) 39 (1912), p. 789. 
? ) Voor de literatuur zie men: H. Kamerlingh Onnes en W. H. Keesom. 
Malli. Enz. V 10, Leiden Gomm. Suppl. N°. 23, Nr. 74c. 
3 ) Debije gebruikt de oorspronkelijke formule van Planck, Warmestrahlung, 
l*a A uil. , p. 157. De latere formule, Warmestrahlung, 2a- Autl., p. 140, die zich 
van de eerste onderscheidt door de opname van eene nulpuntsenergie, leidt wat 
de specifieke warmte betreft tot dezelfde resultaten zoolang de optredende frequen- 
ties niet van de temperatuur afhangen. Voor processen, waarbij de frequenties 
veranderen, vergel. P. Debije, Programma voor de VVoLFSKEUL-vocrdracht, 
Physik. ZS 14 (1913), p 259 , zal zij afwijkende resultaten kunnen leveren. 
