100 
der moleculen door Einsteïn en Stern *) onlangs ten behoeve van 
de verklaring van het gedrag der specifieke warmte van H 2 aange- 
nomen. 
Die aanname eener nulpuntsenergie komt overeen met de nieuwere 
opvattingen van Peanck, volgens welke de opname van energie uit 
de straling door een electrischen oseillator continu, de emissie 
daarentegen bij geheele quanta tegelijk geschiedt. Een dergelijk gedrag 
zou dan dus ook voor het ideale gas moeten worden aangenomen. 
Ten einde eene uitdrukking voor de totale energie van het geheele 
systeem te kunnen opschrijven is noodig de kennis van het ,, spectrum” 
van het gas. We zullen aannemen, dat dit spectrum zich laat aan- 
geven op eene wijze overeenkomstig aan die, waarop volgens Debije 
het spectrum van een vast lichaam bepaald wordt. 
Met behulp van deze gegevens kan de toestandsvergelijking van 
een ideaal eenatomig gas worden opgesteld, waarna dan alle tliermo- 
dynamische grootheden voor zoo’n gas kunnen worden afgeleid. Men 
vindt 2 ), dat de druk steeds grooter is dan de ,,equipartitie waarde” 
p = RT !v, bij hooge temperatuur wijkt zij daarvan slechts zeer weinig 
at en nadert zij ten slotte onbepaald ertoe; bij lage temperaturen 
nadert de druk, wanneer liet gas dan nog steeds als ideaal zou 
mogen beschouwd worden, tot eene waarde die (behalve van het 
moleculairgewicht) wel van de dichtheid, doch niet van de tempe- 
ratuur afhangt, den nulpuntsdruk. 
Voor een gas als helium bij normale dichtheid en bv. 0° C. blijkt 
de afwijking van de equipartitiewaarde nog klein te zijn, echter 
toch reeds zoodanig dat bv. bij de bepaling van de van der WAALs’sche 
grootheden a w en , of bij, de discussie der viriaalcoefficienten als 
b.v. voor den tweeden in Suppl. N°. 25 (Sept. ’12) en N°. 26 (Oet. 
M2) geschiedde, met die afwijking rekening zal gehouden moeten 
worden. De nulpuntsdruk wordt voor helium bij normale dichtheid 
V 4 nim. gevonden. Hij groolere dichtheden worden de afwijkingen 
van de equipartitiewetten belangrijker. 
Voor de specifieke warmte bij constant volume wordt voor een 
gas als helium (ideaal gedacht) bij normale dichtheid eerst bij extreem 
lage temperaturen eene in aanmerking komende afwijking van de 
constante equipartitiewaarde gevonden. Ten slotte neemt ook de 
specifieke warmte tot 0 at. De ten grondslag gelegde aannamen 
leiden vanzelt er toe dat ook voor een ideaal gas liet warmtetheorema 
van N ernst geldt. 
‘) A - Einsteïn en O. Stern. Ann. d. Phys. (4)40 (1913), p. 551. OoIcSackur, 
l.c. neemt de nulpuntsenergie, eveneens voor de moleculaire translat iebeweging, aan. 
3 ) Vergel. O. Sackür, l.c. 
