101 
De uitkomsten in deze mededeeling voor een ideaal gas verkregen 
zullen mede van belang kunnen zijn voor de theorie der vrije 
electronen in metalen. Hiervoor zij naar de volgende mededeeling 
verwezen. 
§ 2. Grootte der energieelementen . We kunnen ons denken, dat liet 
evenwicht tusschen straling en de moleculaire translatiebeweging in 
een in een bepaald vat opgesloten ideaal ') eenatomig gas op de 
volgende wijze tot stand komt. Het vat, waarin zich het gas bevindt, 
zij geheel of gedeeltelijk omgeven door een vat, waarin zich straling 
bevindt. De wanden van dit laatste zijn aan den binnenkant volkomen 
spiegelend gedacht. In den gemeensehappelijken wand is eene cylin 
drische boring, waarin een zuiger (aan den kant van de straling 
spiegelend), aangebracht. Deze zuiger wordt b.v. met behulp van een 
geschikt geconstrueerde veer zoodanig vastgehouden, dat hij onder 
de werking van den druk van die stralen, welke de frequentie v' 
hebben, gaat medetrillen. Volgens de stralingstheorie van PlancIc 
zullen deze stralen hunne energie aan den zuiger slechts per quanta 
ter grootte van hv' kunnen afgeven. De stralingsdruk, zijnde even- 
redig aan het product van electrische en magnetische kracht, heeft 
de frequentie v = 2v'. De zuiger zal onder de werking van dien druk 
met deze zelfde frequentie gaan trillen. We zullen v' zoo gekozen 
denken, dat v eene hoofdfrequentie voor het gas is. 
De beweging van den zuiger zal dan tri 1 1 1 ingen in het gas met 
deze frequentie opwekken. We zullen ons nu voorstellen, dat de 
zuiger de quanta Ar' onmiddellijk aan het gas in den vorm van 
energie van trillingen met zijne frequentie v kan overdragen (of de 
zuiger alle quanta, die hij ontvangt, in dien vorm overdraagt, of 
slechts een gedeelte daarvan, een ander gedeelte bv. weer aan de 
straling teruggeeft, doet niet ter zake). Eene trillingswijze r van het 
1 
gas ontvangt dan energie per quanta Ar' ----- — Ar. 
Het omgekeerde, overdracht van energie van eene trillingswijze 
r in het gas door middel van den boven gedachten zuiger, aan de 
trillingswijze v' in de straling, zal ook dienen aangenomen te wor- 
den, en wel bij evenwicht in gelijke hoeveelheid per tijdseenheid als 
omgekeerd. Men zou zich kunnen voorstellen, dat de in het eerst 
beschouwde proces aan het gas overgedragen energie langs anderen 
weg, bv. met eene andere frequentie, weer naar de straling wordt 
q Ik versta hieronder in deze mededeeling een zoodanig gas, dat van het eigen 
volume en de onderlinge attractie der moleculen mag worden afgezien. 
