102 
teruggevoerd ; dan zou de energie echter voortdurend in een kring- 
loop rondgaan, wat men wel niet geneigd zal zijn aan te nemen. 
Op de boven aangeduide wijze, als men wil door het aanbrengen 
van een genoegzaam aantal dergelijke zuigers, kan voor alle hoofd- 
frequenties van het gas het evenwicht met de straling tot stand 
komen. Zijn er nog andere wijzen, waarop energie van straling op 
de gasmoleculen en omgekeerd wordt overgedragen, dan zal toch de 
aard van het evenwicht daardoor wel niet gewijzigd worden. 
Het resultaat van deze beschouwingen is, dat we zullen aannemen 
— voor zoover deze beschouwingen daartoe niet genoegzaam bindend 
zijn zullen we het als principe, dat in zijn gevolgen al of niet 
gerechtvaardigd zal kunnen worden, vooropstellen — dat bij het 
evenwicht tusschen de moleculaire translatiebe weging in het gas en 
de straling energieelementen ten bedrage van - hv optreden, als r 
eene hoofdfrequentie voor het gas is. 
§ 3.. De energie en de entropie van een ideaal eenatomig gas. 
Voor de berekening van de gemiddelde l ) energie en entropie, toe 
te schrijven aan eene bepaalde trillingswijze van het gas met de 
frequentie v, zullen we de beschouwingswijze, die Planck, Warme- 
strahlung 2 te Aufl. § 135 — 143 voor ideale lineaire electrische oscil- 
latoren aanneemt, volgen. Bedenkende dat we voor het gas volgens 
§ 2 met energie-elementen i hv te doen hebben, verkrijgen we (ver- 
gel. Planck 1. c. verg. (22)) : 
als s v en u v de gemiddelde entropie en energie voor de beschouwde 
trillingswijze voorstellen. 
De temperatuur T wordt bepaald uit 'V — . Bij deze differen- 
\ou v J 
tiatie bij constant volume blijft de golflengte X constant, waarmede 
v volgens v — % verbonden is, als c de voortplantingssnelheid voor- 
stelt. In § 4 zal blijken, dat in het gas, wanneer dit in thermo- 
dy mimisch evenwicht is, bij de onderstellingen, voor welke de een- 
voudige wetten van de voortplanting van het geluid gelden, ook als 
equipartitie niet meer mag aangenomen worden, c evenredig is met 
U l h, U de totale energie der moleculaire translatiebeweging van 
x ) Getalgemiddelde wanneer we het gas vele malen herhaald denken. 
