149 
peld een stroom van 8 amp. kon worden gezonden, zonder dat de 
drempelwaarde van stroomdichtheid bereikt werd (zie § 14) kwam 
de klos reeds met 1.0 amp. op zijn drempelwaarde. Het aantal 
ampère windingen per cm 2 , bedroeg dan circa 400. De tweede klos 
werd van looddraad van l /. n mm. doorsnede gewonden en bevatte 
op een lengte van 1 cm. 1000 windingen in een laag van 1 cm. 
dikte. De weerstand bij de gewone temperatuur was 773 52. De 
isolatie der windingen van eenzelfde laag was hier verkregen door 
zijden draadjes, tusschen de verschillende lagen was een dun zijden 
weefsel gelegd. Ik stelde rn-ij voor dat het vloeibare helium langs 
dit weefsel overal in de klos doordringende een gemakkelijke 
warmteafgifte zou bewerken, terwijl het niet zeker was (vergelijk 
de opmerkingen over kwik in glas in Med. VII dezer serie) dat het 
pieeïn overal aan den tindraad bleef hechten. Door de klos kon een 
stroom van 0.8 amp. (zie §15) gezonden worden, zonder dat nog de 
drempelwaarde bereikt was. liet aantal ampère windingen per cm. 
was dan ongeveer 800. Waren de storende spanningsverschijnselen 
niet grooter geweest dan bij den korteren over het geheele opper- 
vlak door vloeibaar helium omspoelden draad van dezelfde door- 
snede, en komt de in noot 2 van § 4 genoemde moeilijkheid niet 
in aanmerking dan zou het mogelijk geweest zijn de klos te belasten tot 
9000 ampèrewindingen per cm 3 . Mochten dus de spanningsverschijn- 
selen, die dit bij de vermelde proef verijdelden, overeenkomstig de 
beschouwingen van Med. N°. VII dezer Serie in ’l bijzonder van § 11 aan 
de aanwezigheid van „slechte plaatsen” in den draad zijn toe te schrij- 
ven, en mocht men derhalve ook vertrouwen, dat het gelukken zal 
deze te elimineeren (bijv. door den draad te fractioneeren), mocht 
verder het eigen magneetveld niet storen, (noot 2 § 4), dan kan 
dit miniatuurklosje misschien het prototype zijn van magneetklossen 
zonder ijzer, met behulp waarvan in de toekomst veel sterkere 
magneetvelden dan de thans in het interferrum der sterkste electro- 
magneten bereikte, verwezenlijkt zullen worden 1 ). 
- 
i) Door J. Pjïrrin (Soc. d. phys. 19 Avril 1907) is het denkbeeld uitgesproken 
een veld van 100000 gauss over eene vrij groote uitgestrektheid te verwezenlijken 
met behulp van klossen zonder ijzer, die afgekoeld worden in vloeibare lucht. 
Ch. Fabry (Journ. d. Phys Févr. 1910) heeft di! denkbeeld uitgewerkt. Hij vindt, 
dat het verbruik aan arbeid door zulk een klos in Watts voorgesteld wordt dooi- 
de formule 
W — Q >J af-ri< -* 
waar a een lengte (in centimeters) is, die de grootte van de klos bepaalt, voor een 
eylindrkche de straal van de holte, •/ de verhouding van het metaaloppervlak in 
eene doorsnede door de klos loodrecht op de windingen tot het oppervlak van 
deze doorsnede, K een zuiver numerische coëfficiënt, die afhangt van den vorm 
